Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Đàn ông là đàn ông, vì có cái cày

Thứ 7 30/07/2011 12h:32
Đàn ông là đàn ông, vì có cái cày
Thái độ phân biệt đối xử đối với phụ nữ bắt nguồn từ xã hội nông nghiệp cổ đại.
[if gte mso 10]>

Nhà sử học nổi tiếng người Pháp Fernand Braudel từng mô tả một chuyển biến đáng chú ý trong xã hội Lưỡng Hà cổ đại (Mesopotamia). Trước cuối thiên niên kỷ thứ 5 TCN, từ tôn thờ “nữ thần mẹ toàn năng”, vùng đất màu mỡ giữa hai dòng sông Tigris và Euphrates đã trở thành nơi “các vị nam thần và các nam tư tế thống trị”.



Ông Braudel cho rằng nguyên nhân của việc từ bỏ chế độ mẫu hệ không phải do thay đổi luật pháp hay sóng gió lớn về mặt chính trị mà chính là sự thay đổi căn bản công nghệ canh tác ở vùng Lưỡng Hà: cái cày ra đời.



Cày nặng hơn so với các công cụ trước đó người nông dân vẫn sử dụng. Vì cần nhiều sức mạnh của phần thân trên hơn so với cuốc, nên đàn ông có lợi thế hơn so với phụ nữ. Theo ông Braudel, phụ nữ Lưỡng Hà cổ đại trước đó phụ trách việc đồng áng, vườn tược và chăm bón ngũ cốc. Tuy vậy khi cái cày ra đời, nghề nông trở thành việc của đàn ông.



Đàn ông là đàn ông, vì có cái cày



Một nghiên cứu mới đây của Alberto Alesina và Nathan Nunn từ ĐH Harvard, và Paola Giuliano từ ĐH California, Los Angeles cung cấp những bằng chứng đáng kinh ngạc cho thấy kỹ thuật canh tác cổ đại có ảnh hưởng lâu dài đến thế nào.



Các nhà kinh tế kể trên phát hiện ra rằng rất lâu sau khi con người không còn cày bừa để kiếm sống, quan điểm về vai trò kinh tế của phụ nữ vẫn tùy thuộc vào việc tổ tiên họ trồng cấy bằng cày hay bằng cuốc.



Những phụ nữ có tổ tiên dùng cày thường ít làm việc ngoài gia đình, được bầu vào quốc hội hay điều hành việc kinh doanh hơn so với những phụ nữ ở những nơi có cùng trình độ phát triển nhưng lại có tổ tiên dùng cuốc. Nghiên cứu này củng cố thêm cho ý kiến hồi những năm 1970 của nhà kinh tế Ester Boserup rằng phong tục về vai trò kinh tế của hai giới bắt nguồn từ kỹ thuật canh tác truyền thống.



Các nhà kinh tế đã tập hợp rất nhiều dữ liệu để đi đến kết luận của mình. Nguồn thông tin chính của họ là một bản đồ dân tộc học chi tiết của hơn 1.200 nhóm ngôn ngữ trên toàn thế giới.



Với mỗi nhóm, cơ sở dữ liệu lại có mô tả về phương thức canh tác xa xưa nhất có thể theo ghi chép lịch sử hoặc trong trường hợp nhóm ngôn ngữ đó không có chữ viết thì là phương thức họ canh tác khi lần đầu được người ngoài quan sát. Cơ sở dữ liệu cũng ghi lại trồng trọt là lĩnh vực riêng của một trong hai giới hay là cả hai. Về mặt lịch sử, phụ nữ tham gia trồng trọt nhiều hơn ở những nhóm không sử dụng cày.



Bất chấp rất nhiều biến chuyển trong những thế kỷ sau đó, ví dụ như công nghiệp hóa và tỷ lệ phụ nữ gia nhập lực lượng lao động tăng, các nhà kinh tế vẫn phát hiện rằng sự khác nhau trong tỷ lệ phụ nữ làm việc ngoài gia đình giữa các quốc gia có thể giải thích được bằng kỹ thuật canh tác của tổ tiên họ.



Sự khác biệt này là rất lớn. Chỉ ¼ phụ nữ các nước Arab làm việc ngoài gia đình, nhưng tới 91% phụ nữ Burundi lại không chỉ ở nhà nội trợ. Ở phần lớn các nước công nghiệp, tỷ lệ này là khoảng 50-60%. Nhưng ở các nước như Rwanda, Botswana, Madagascar hay Kenya, nơi phần lớn dân tộc có tổ tiên dùng cuốc, xác suất phụ nữ tham gia lực lượng lao động lớn hơn nhiều so với các nước trước đây dùng cày như Ấn Độ, Syria hay Ai Cập.



Cái cày có trước hay có sau?



Chỉ riêng điều này chưa chứng minh được giả thuyết của Boserup. Biết đâu chính những xã hội có thiên kiến về “vị trí của phụ nữ” hay “việc của đàn ông” mới chọn dùng cày thì sao? Nói cách khác, liệu chính cài cày có trước, hay thái độ phân biệt đối xử đối với phụ nữ có trước?



Các học giả chỉ ra rằng việc quyết định trồng cấy có dùng cày hay không phụ thuộc nhiều vào đất đai và khí hậu. Nói rộng ra, cày phù hợp với cây trồng cần nhiều đất và phải cày bừa trong thời gian ngắn, có lẽ là vì khí hậu thích hợp với loại ngũ cốc có thời gian sinh trưởng tương đối ngắn. Các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch và lúa mạch đen thích hợp với cái cày; các loại ngũ cốc khác như lúa miến, kê, cây thân rễ và thân củ lại không.



Các nhà kinh tế có thể sử dụng số liệu về điều kiện khí hậu nông nghiệp để dự đoán khu vực nào trên trái đất sẽ sử dụng cày. Dữ liệu cho thấy nếu tổ tiên của nhóm dân tộc nào mà theo dự báo trên sẽ chọn cày để canh tác, thì vai trò kinh tế của hai giới rất khác nhau, kể cả ở thời hiện đại. Vì thế, có lẽ chính kỹ thuật canh tác mới quyết định văn hóa chứ không phải ngược lại.



Loài cây độc lịch sử đã vun trồng



Các nhà kinh tế còn cung cấp bằng chứng cho thấy lịch sử nông nghiệp còn ảnh hưởng tới cả niềm tin của mỗi người.



Sử dụng dữ liệu từ Điều tra giá trị toàn cầu (World Values Survey), họ phát hiện thấy những người có tổ tiên dùng cày thường hay đồng ý hơn với phát biểu: “Đàn ông nên được ưu tiên làm việc khi thất nghiệp cao”. Họ cũng thường đồng ý rằng đàn ông làm lãnh tụ chính trị thì tốt hơn.



Dù có di cư thì những niềm tin như thế vẫn tồn tại: các tác giả phát hiện thấy con gái của những người nhập cư vào Mỹ ít đi làm hơn nếu cha mẹ họ đến từ các xã hội có truyền thống dùng cày.



Quan điểm ấy không phải là bất biến. Nhiều nước phương Tây (trước đây chủ yếu dùng cày) trở nên dễ chấp nhận việc người mẹ làm việc toàn thời gian hơn là nhờ chiến tranh thế giới thứ hai. Khi ấy, nhiều phụ nữ buộc phải đảm nhiệm các công việc “của đàn ông”.



Ngay cả hiện nay, tỷ lệ phụ nữ trưởng thành làm việc ngoài gia đình ở các nước OECD vẫn thấp hơn 16% so với tỷ lệ tương tự của đàn ông trưởng thành. Các chính sách giúp phụ nữ cân bằng hơn giữa gia đình với công việc chính là những gì chúng ta cần để bài trừ thiên kiến đã ăn sâu bám rễ từ thời cổ đại này.



Minh Tuấn
Theo Economist



Số lượt xem: 161
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website