Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Dân số: Gót chân Achilles của Trung Quốc

Chủ nhật 22/04/2012 15h:30
Dân số: Gót chân Achilles của Trung Quốc
Với xu hướng già hóa dân số mạnh mẽ, sự tăng trưởng thần kỳ của nền kinh tế Trung Quốc đang bị đe dọa.

Giống với vị anh hùng trong sử thi Iliad, Trung Quốc dường như là nhà vô địch không thể đánh bại. Trong năm 2010, Trung Quốc đã vượt Mỹ về sản lượng công nghiệp, tiêu thụ năng lượng và doanh số xe hơi. Chi quốc phòng của Trung Quốc tăng với tốc độ danh nghĩa 16% mỗi năm trong suốt 20 năm qua. Theo IMF, Trung Quốc sẽ vượt Mỹ và trở thành nền kinh tế lớn nhất thế giới (xét về ngang giá sức mua) vào năm 2017. Thế nhưng, cùng với những vấn đề khác mà Trung Quốc đang gặp phải, nước này có một điểm yếu chết người: dân số.



Trong suốt 30 năm qua, tỷ lệ sinh sản – số lượng con cái mà một người phụ nữ có thể sinh ra trong cuộc đời ở Trung Quốc đã giảm từ 2,6 (cao hơn mức cần thiết để có một dân số ổn định) xuống mức 1,56. Tỷ lệ này ngày càng giảm xuống khi những đứa con một của các gia đình lại chỉ muốn sinh 1 người con. Giờ đây, Trung Quốc đang phải đối mặt với tỷ lệ sinh sản rất thấp.



Chính phủ đã thực hiện một số điều chỉnh nhỏ về mặt chính sách với điều chỉnh lớn nhất là cho phép những cặp vợ chồng mà cả 2 vợ chồng đều là con một được phép có nhiều hơn 1 người con. Nhưng hiện nay tỷ lệ sinh sản vẫn ở mức rất thấp, đặc biệt là ở những vùng giàu có của đất nước. Thượng Hải chỉ có tỷ lệ 0,6 trong năm 2010  và có lẽ là thành phố có tỷ lệ thấp nhất thế giới. Theo cơ quan dân số của Liên hợp quốc, tỷ lệ trên toàn quốc sẽ còn tiếp tục giảm, xuống mức 1,5 trong giai đoạn 2015 – 2020. Ngược lại, tỷ lệ ở Mỹ là 2,08 và sẽ tiếp tục tăng lên.



Sự khác biệt giữa 1,56 và 2,08 nghe có vẻ không phải là khoảng cách lớn. Thế nhưng, trong dài hạn con số này có tác động to lớn đối với xã hội. Từ nay đến năm 2050, dân số Trung Quốc sẽ giảm nhẹ từ mức 1,34 tỷ năm 2010 xuống dưới 1,3 tỷ vào năm 2050. Dự đoán này được đưa ra trên cơ sở tỷ lệ sinh sẽ tăng trở lại. Nếu như tỷ lệ sinh vẫn thấp, dân số ở mức dưới 1 tỷ vào năm 2060. Ngược lại, dân số Mỹ sẽ tăng 30% trong 40 năm tới.



Giữa hai nước còn có rất nhiều khác biệt nếu nhìn vào tuổi thọ trung bình. Tuổi thọ trung bình của Trung Quốc năm 1980  là 22 tuổi – điểm đặc trưng của một nước đang phát triển với dân số trẻ nay đã tăng lên 34,5 – không khác biệt mấy so với tuổi thọ trung bình của Mỹ (37 tuổi). Thế nhưng, Trung Quốc đang già hóa với tốc độ chưa từng thấy. Đến năm 2050, người dân Trung Quốc sẽ có tuổi thọ trung bình là 49. Ủy ban dân số kế hoạch hóa gia đình Thượng Hải dự đoán tuổi thọ trung bình ở đây sẽ là hơn 60 tuổi vào năm 2020.



Xu hướng này sẽ gây ra những hệ lụy tài chính và xã hội sâu sắc. Hệ lụy rõ ràng nhất là ởTrung Quốc sẽ xuất hiện một lượng lớn những người đã nghỉ hưu nhưng chưa thể có đủ các phương tiện phát triển để chăm sóc họ. Khác với các nước phát triển còn lại, Trung Quốc sẽ già đi trước khi kịp trở nên giàu có. Hiện tại, 8,5% dân số Trung Quốc hơn 65 tuổi trong khi tỷ lệ ở Mỹ chỉ là 13%. Đến năm 2020 tỷ lệ ở Trung Quốc sẽ vượt Mỹ, tăng lên 26%.



Theo truyền thống Trung Quốc, con cái đặc biệt là con trai sẽ chăm sóc bố mẹ. Tuy nhiên, sự già hóa dân số nhanh chóng có nghĩa là Trung Quốc sẽ phải đối mặt với hiện tượng “4-2-1” : mỗi người con sẽ có trách nhiệm chăm sóc cho 2 bố mẹ và 4 ông bà. Kể cả với mức tiết kiệm cao như hiện nay, thế hệ trẻ dường như sẽ coi đây là một gánh nặng. Do đó, những người già ở Trung Quốc sẽ phải phụ thuộc nặng nề vào trợ cấp an sinh xã hội.



Trung Quốc đã lập quĩ hưu quốc gia vào năm 2000, nhưng chỉ có 365 triệu người có lương hưu chính thức và hệ thống này đang lâm vào khủng hoảng. Gánh nặng lương lưu bằng 150% GDP. Một nửa trong số các quỹ lương hưu ở các tỉnh ở trong tình trạng nợ nần và chính quyền địa phương đôi khi không thể chi trả.



Tuy nhiên, đó chỉ là một phần nhỏ của vấn đề. Từ năm 2010 đến 2050, lực lượng lao động của Trung Quốc sẽ giảm 11% tổng dân số (từ 72% xuống còn 61%). Điều đó có nghĩa là tỷ lệ người sống phụ thuộc sẽ tăng lên. Tỷ lệ hiện nay ở Trung Quốc là 11, bằng một nửa so với 20 của Mỹ nhưng đến năm 2050 sẽ tăng gấp 4 lần lên mức 43 – cao hơn Mỹ,.



Sự chuyển dịch này khiến vai trò là công xưởng của thế giới của Trung Quốc kết thúc. Dòng lao động giá rẻ vô tận dường như đã cạn kiệt. Mặc dù có những khối dân cư ngoài lao động, Trung Quốc luôn đối mặt với tình trạng thiếu lao động phổ thông và tình trạng còn tồi tệ hơn vào năm 2013. Theo công ty tuyển dụng Manpower, đến năm 2030 Trung Quốc sẽ phải nhập khẩu lao động từ nước ngoài chứ không phải là xuất khẩu lao động nữa.



Người nhập cư qui mô lớn cũng là một vấn đề đối với Mỹ. Tuy nhiên, đây lại là một ví dụ hiếm thấy về sự thành công trong việc sử dụng lao động nhập cư để tạo nên lực lượng lao động chuyên nghiệp. Nhưng, Mỹ là một nước có nền văn hóa đa dạng và cởi mở với truyền thống nhập cư và thể chế chính trị và luật pháp vững mạnh. Trong khi đó, Trung Quốc không có những điều này.



Trung Quốc không phải là quốc gia duy nhất phải đối mặt với những vấn đề này. Tất cả các nước giàu đều đang phải tăng chi phí lương hưu. Đối với Trung Quốc, nước này có một số lợi thế như có thể tăng thuế trong tương lai do mức thuế hiện tại khá thấp đồng thời người dân không đòi hỏi quá cao về an sinh xã hội. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn là nước nghèo hơn nhiều so với các quốc gia có dân số già và sự chuyển dịch cơ cấu dân số ở nước này đang diễn ra với tốc độ rất nhanh. Dường như Trung Quốc sẽ không thể vượt qua được vấn đề này và tốc độ tăng trưởng sẽ bị sụt giảm. Gót chân Achilles của Trung Quốc không phải là điểm yếu chết người nhưng chắc chắn sẽ làm người khổng lồ chao đảo.

Minh Anh

Theo TTVN/The Economist



Số lượt xem: 104
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website