Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Basel III không đủ để đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng thế giới

Thứ 3 21/09/2010 11h:07
Basel III không đủ để đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng thế giới
Kể cả có tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc lên gấp 3 lần, quy tắc Basel III vẫn chưa đủ mạnh để đảm bảo an toàn cho hệ thống ngân hàng.

Tác giả là cây bút bình luận Martin Wolf của tờ Financial Times. Ông được phong tước Hiệp sỹ Đế chế Anh năm 2000, Tiến sỹ danh dự Trường Kinh tế London năm 2006 và được bình chọn là “Cây bút bình luận của năm” tại Anh năm 2009. Bài viết thể hiện quan điểm của tác giả.


Để chào mừng hai năm ngày Lehman sụp đổ, thành Basel làm việc cật lực để rồi chỉ nuôi lớn nổi một con mèo con.


Chẳng cần phải nói, giới ngân hàng sẽ khăng khăng đấy con mèo ấy là con hổ và nó sẽ nuốt chửng kinh tế thế giới. Tốt hơn hết nên phớt lờ những lời biện hộ kiểu như thế, về khoản bao biện ngành ngân hàng đã thành thần rồi.


Loại bỏ động lực của các hành vi khinh suất chẳng tốn kém gì cho xã hội, chỉ có người hưởng lợi từ những động lực đó là sót thôi. Đừng có đánh tráo khái niệm.


Thế giới cần một ngành ngân hàng nhỏ hơn, an toàn hơn. Cái dở của bộ quy tắc mới là nó không làm được điều đó.


Tôi có cực đoan quá không?


“Các cơ quan giám sát ngân hàng toàn cầu … đã ký thỏa thuận … tăng gấp ba dự trữ bắt buộc của các ngân hàng trên thế giới,” tờ Financial Times viết. Nghe có vẻ mạnh tay, nhưng nên lưu ý ba lần của một số rất nhỏ chẳng thành nổi một số to.


Tỷ lệ vốn có điều chỉnh theo rủi ro của bộ quy tắc mới là 4,5%, hơn gấp đôi mức 2% hiện nay, cộng thêm một khoảng “đệm” 2,5%. Ngân hàng có tỷ lệ vốn rơi vào vùng đệm này sẽ bị hạn chế trả cổ tức và tiền thưởng.


Vì thế mức sàn thực tế của quy tắc này là 7%. Nhưng các tiêu chuẩn mới sẽ chỉ được áp dụng hoàn toàn vào năm 2019, đến lúc ấy có lẽ thế giới đã chứng kiến thêm một hoặc hai cuộc khủng hoảng tài chính nữa.


Lịch sử đã chứng minh, số vốn điều lệ này thấp hơn nhiều mức thị trường yêu cầu nếu nhà đầu tư không tiếp tục kỳ vọng chính phủ sẽ cứu trợ cho các chủ nợ khi có khủng hoảng.


Khủng hoảng không cần quá mạnh cũng đủ khiến các tổ chức dùng đòn bẩy này rơi vào tình trạng mất thanh khoản và làm các chủ nợ không được bảo hiểm hoảng loạn.


Các tỷ lệ mới này chính là đứa con của cơ chế giám sát trước đó, quy tắc Basel II: chúng dựa trên thứ nay đã rất mất uy tín đó là “hệ số rủi ro”. Chúng ta có thể coi những yêu cầu mới này là “tỷ lệ vốn không đầy đủ”.


Một số các nhà phân tích đánh giá tác động của quy định mới dựa trên các mô hình kinh tế tiêu chuẩn.


Đáng chú ý nhất là Ngân hàng thanh toán quốc tế và Ủy ban ổn định tài chính đã công bố một nghiên cứu kết luận rằng “tăng tỷ lệ vốn điều lệ hữu hình trên tài sản “có” rủi ro ước tính sau bốn năm rưỡi sẽ làm giảm [trung bình] tối đa 0,19% GDP tiềm năng” (xem đồ thị).


Các đại diện của ngành ngân hàng lại đưa ra một ước tính cao hơn tới 8 lần.


Báo cáo chính thức viết: “Ước tinh của ngành ngân hàng giả định rằng, (1) nếu các bộ quy tắc không được thắt chặt, các ngân hàng sẽ tăng tỷ lệ đòn bẩy trong các năm tới trở về mức phổ biến ngay trước khủng hoảng; (2) tỷ lệ lợi nhuận trên vốn cổ phần yêu cầu của các tổ chức tài chính sẽ tăng vì sự hỗ trợ từ chính phủ giảm bớt; và (3) mối tương quan giữa tổng tăng trưởng tín dụng và GDP thực tế xấp xỉ mức trung bình thời tăng trưởng tín dụng cao tiền khủng hoảng.”


Mô hình hóa chi phí của các quy tắc mới như thế bỏ qua bối cảnh của sự việc.


Không thể ước định chi phí của các quy tắc mới mà không chú ý tới một số điều sau: thứ nhất, cả nền kinh tế và hệ thống tài chính đều vừa mới suýt chết; thứ hai, chi phí của cuộc khủng hoảng này phải tính tới hàng triệu người thất nghiệp và hàng chục ngàn tỷ USD mất mát sản lượng; thứ ba, chính phủ giải cứu hệ thống tài chính bằng cách xã hội hóa rủi ro; cuối cùng, ngành tài chính là ngành duy nhất có quyền tiếp cận ngân sách không hạn chế và do đó, cũng là ngành được trợ cấp mạnh nhất thế giới.


Cần phải quay lại với những quy tắc đầu tiên trong việc đánh giá chi phí do các yêu cầu cao hơn về vốn (và thanh khoản) gây ra.


Thứ nhất, nói cổ phiếu đắt là không đúng, theo nghiên cứu của Anat R. Admati từ ĐH Stanford, phải tính tới việc tăng vốn cổ phần giảm rủi ro cho chủ nợ và người nộp thuế. Vốn điều lệ ít có nghĩa ROE cao hơn nhưng rủi ro cũng lớn thêm (xem đồ thị).



Thứ hai, vì chủ nợ phải chịu chi phí phá sản nên vốn điều lệ tăng khiến giá vốn vay giảm. Do đó, nếu thực sự chứng khoán nợ không được trợ cấp, thay đổi tỷ lệ vốn:nợ sẽ không ảnh hưởng tới chi phí tài trợ cho bảng cân đối kế toán.


Thứ ba, vì người nộp thuế chịu rủi ro nên nhiều vốn hơn cũng khiến khoản trợ cấp tiềm năng giảm xuống. Nói chung, đại bộ phận dân chúng chẳng thu được đồng lời nào khi trợ cấp cho ngân hàng, mà thực ra còn lỗ.


Vì lẽ đó, trợ cấp dưới hình thức bảo hiểm miễn phí của họ phải được bù đắp bằng cách áp đặt các yêu cầu về vốn cao hơn.


Thứ tư, các yêu cầu về vốn để đảm bảo lợi ích của công chúng cao hơn so với mức đảm bảo lợi ích cá nhân của ngân hàng.


Ngân hàng bẩm sinh đã có rủi ro hệ thống. Chi phí đó phải được các nhà hoạch định chính sách “nội hóa” (tức buộc các ngân hàng phải gánh chịu – ND) mà tăng khả năng chịu rủi ro là một cách làm.


Cuối cùng, vì công chúng muốn có một loại hình chấp nhận rủi ro được trợ cấp đặc biệt, ví dụ như cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, họ nên trực tiếp làm việc đó.


Trợ cấp cho toàn bộ hệ thống ngân hàng để thuyết phục họ đảm trách một phần nhỏ trong các hoạt động của mình là phi hiệu quả một cách kỳ lạ.


Do đó, kết luận đưa ra là yêu cầu về vốn còn phải cao hơn nhiều, có lẽ tới 20-30% tài sản chưa điều chỉnh theo rủi ro.


Cũng có thể loại bỏ nhiều loại hình vốn “tùy nghi” nhiều khả năng thay vì xoa dịu lại làm khủng hoảng thêm trầm trọng (contingent capital, một bên sẽ được một bên thứ hai bơm vốn nếu nếu một sự kiện đã thỏa thuận trước xảy ra - ND).


Chỉ vì chúng ta đã quen sử dụng những cơ cấu vốn cực kỳ mỏng manh nên yêu cầu này mới có vẻ thái quá.


Nhưng không thể phủ nhận được hai vấn đề lớn là.


Thứ nhất, sự thay đổi ấy cũng giống như cai thuốc cho một con nghiện. Cách tối thiểu hóa chi phí đơn giản nhất là để chính phủ bao mua số vốn tăng thêm và bán dần chúng ra thị trường.


Kể cả như thế, có lẽ bảng cân đối kế toàn của hệ thống ngân hàng cần phải thu hẹp lại. Quá trình giảm nợ ấy gần như chắc chắn đồng nghĩa với một quá trình thâm hụt tài khóa kéo dài hơn so với tưởng tượng của bất kỳ ai.


Thứ hai, có nhiều khả năng xảy ra việc lách luật giữa các quốc gia và rủi ro được chuyển tới bất kỳ đầu trong hệ thống. Những rủi ro ấy khi xảy ra có thể dễ dàng tác động ngược trở lại hệ thống ngân hàng.


Do đó yêu cầu về vốn với các ngân hàng tăng lên chỉ có tác dụng khi các cơ quan giám sát có thể nhận diện được rủi ro hệ thống ở bất kỳ đâu.


Các cơ quan giám sát đang giúp hệ thống tài chính trở nên ít rủi ro hơn. Như thế còn tốt hơn khoanh tay đứng nhìn.


Nhưng một hệ thống an toàn sẽ không từ đó mà ra đời. Thế giới không thể chịu thêm một cuộc khủng hoảng như thế nữa trong vòng một thế hệ tới và những tiêu chuẩn mới được đưa ra đơn giản là không đủ.


Minh Tuấn
Theo FT

Số lượt xem: 135
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website