Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Khủng hoảng nợ tròn 5 tuổi – thấy gì từ những bài học đã qua?

Thứ 2 06/08/2012 16h:20
Khủng hoảng nợ tròn 5 tuổi – thấy gì từ những bài học đã qua?
Kỷ niệm tròn 5 năm ngày khủng hoảng nợ công bùng phát tại phương Tây, các nhà kinh tế có một tổng kết nhìn lại cuộc chiến dai dẳng (chưa kết thúc) đó và đối chiếu với bài học kinh nghiệm từ Nhật Bản.



5 năm trước, tức khoảng đầu năm 2007, kinh tế thế giới vẫn đang thăng hoa. Thậm chí vào tháng 8 các nhà đầu tư và nhiều ngân hàng trung ương còn dự báo tăng trưởng trung bình tại Mỹ và châu Âu có thể đạt từ 2-3% trong năm 2007. Mọi chuyện chỉ bắt đầu trở nên tồi tệ từ tháng 9 năm đó.



Khởi đầu là việc ngân hàng BNP Paribas của Pháp tuyên bố lỗ nặng trên lĩnh vực đầu tư thế chấp tài sản dưới chuẩn. Cùng ngày, ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) bị buộc phải bơm khẩn cấp 95 tỷ Euro, tương đương 130 tỷ USD thời điểm đó, vào thị trường đang nguy cơ mất tính thanh khoản. Và cuộc khủng hoảng trên toàn bộ mảng phương Tây của thế giới bắt đầu.



Vào năm đầu tiên của cuộc khủng hoảng, các nhà hoạch định chính sách phương Tây nhìn vào Nhật Bản như một tấm gương, một ví dụ sống động về tình trạng vỡ nợ, vỡ bong bóng tăng trưởng, kéo theo cả một thập niên mất mát từ năm 1991 đến năm 2001. 



Để tránh đi theo vết xe đổ của Nhật, giới chức Âu Mỹ vạch ra 3 giải pháp cụ thể: thứ nhất, hành động thật nhanh, thứ hai, sốc lại bảng cân đối tài sản, và thứ ba, thực thi ngay một chương trình kích thích kinh tế.



Tuy nhiên, quy mô khoản nợ của 2 nền kinh tế này khổng lồ hơn nhiều nếu so với trường hợp của Nhật cách đó gần 20 năm. Cụ thể, năm 2000 nợ chiếm khoảng 70% GDP của Mỹ, 7 năm sau đó mỗi năm tỷ lệ này tăng trưởng trung bình 4% và đến năm 2007, số nợ này đã chiếm toàn bộ 100% GDP nền kinh tế lớn nhất thế giới. Tương tự như vậy, tổng nợ của châu Âu cũng “tăng trưởng mạnh mẽ và đầy vững chắc”. Thật không đơn giản để giải quyết bài toán này.



Tình hình trở nên nghiêm trọng hơn khi lãi suất có xu hướng dâng cao, giá trị thực của nhiều tài sản nhanh chóng bị bay hơi. Điều đó có nghĩa là, sau khi tạo nên một núi nợ, các chính phủ, ngân hàng và người dân của những nền kinh tế này đón nhận cú sốc khi các khoản nợ bắt đầu đáo hạn trong bối cảnh lãi suất cao, và nợ tiếp tục sinh ra nợ.



Đến cuối năm 2008, khi nhận ra rằng lãi suất cao đang đè bẹp những nỗ lực trong cuộc chiến chống khủng hoảng nợ, Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED), ngân hàng trung ương châu Âu (ECB), ngân hàng trung ương Anh (BoE) đồng loạt cắt giảm lãi suất cơ bản, với một tốc độ nhanh hơn nhiều so với cách Nhật Bản đã thực hiện trong quá khứ. Có vẻ như bài học thứ nhất đã được áp dụng khá nhuần nhuyễn.



Động thái cắt giảm lãi suất của các nước khi ứng phó với khủng hoảng





Nguồn: Haver Analytics, Thomson Reuters, The Economist



Kinh nghiệm từ Nhật Bản chỉ ra rằng việc phải làm tiếp theo là sốc lại bảng cân đối tài sản với mảng nợ đang đè bẹp tổng tài sản tại những định chế tài chính lớn. 3 phương án được đưa ra là: tái cơ cấu nợ, tăng tài sản, hoặc là … tuyên bố phá sản. 



Trên thực tế, chính phủ các nước Âu Mỹ luôn đứng phía sau các định chế này, sát cánh cùng họ và sẵn sàng “giơ tay ra đỡ” bất cứ khi nào, thậm chí là mua lại phần lớn cổ phần để quốc hữu hóa nếu cần thiết. Nhờ vậy, sự mất cân đối giữa tài sản và nợ vay được giải quyết phần nào. Bài học thứ 2 học được từ Nhật cũng đã phát huy tác dụng.



Tuy nhiên, mặt trái của vấn đề là ở chỗ, chính phủ lấy tiền ở đâu để “chống lưng” cho các định chế này? Câu trả lời chính là ngân sách nhà nước, là tiền đi vay. Như vậy, bản chất của sự việc có vẻ như không thay đổi, chỉ khác ở chỗ quy mô đang được nhân rộng thành nợ công.



Kinh nghiệm thứ 3 rút ra từ Nhật Bản, các ngân hàng trung ương quyết định tiến hành các gói nới lỏng định lượng (QE) để bơm chất kích thích vào nền kinh tế. Hành động này vẫn đang được tiếp tục thực hiện và cả thế giới vẫn đang chờ đợi những hiệu quả tích cực từ những gói QE đó.



Tóm lại, có thể thấy phương tây đã đúc kết được một số bài học kinh nghiệm có giá trị từ những gì Nhật Bản đã trải qua trong quá khứ và biến chúng thành các giải pháp thực tiễn. Tuy nhiên, lúc này các nhà kinh tế vẫn đang băn khoăn 2 vấn đề được xem là “tác dụng phụ” của những giải pháp này.



Thứ nhất, đó là tình trạng thâm hụt ngân sách do chính phủ chi tiêu quá nhiều cho các gói nới lỏng định lượng có thể đẩy nền kinh tế vào một cuộc khủng hoảng mới.



Thứ hai, cần xem xét lại sự cần thiết phải cứu trợ các doanh nghiệp trước nguy cơ phá sản. Nhật đã cứu sống quá nhiều doanh nghiệp làm ăn không hiệu quả. Và giờ đây phương Tây đang lặp lại tình trạng đó. Thực tế chỉ ra rằng trong một số trường hợp, để một số doanh nghiệp phá sản sẽ tốt hơn cho nền kinh tế. 






Đan Phong



Theo TTVN/Economist



Số lượt xem: 90
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website