Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Ngân hàng trong bóng tối ở Trung Quốc: Địa chủ tín dụng

Thứ 4 05/06/2013 08h:08
Ngân hàng trong bóng tối ở Trung Quốc: 
Địa chủ tín dụng
Bản thân ngân hàng trong bóng tối không phải là căn bệnh mà là biểu hiện của một căn bệnh trầm trọng đeo bám hệ thống tài chính Trung Quốc.

Joe Zhang là cháu trai của một điền chủ (vốn là bộ phận không nhận được sự ủng hộ của xã hội Trung Quốc trong quá khứ). Thời còn đi học, anh thường ghen tỵ với những đứa trẻ thành phố bởi chúng có thể mong đợi những công việc thoải mái dễ chịu. Tuy nhiên, cuối cùng thì Zhang vẫn thành công khi có được việc làm trong NHTW Trung Quốc và sau đó là một ngân hàng đầu tư ở Hồng Kông. Thậm chí, năm 1985, Zhang còn gia nhập Đảng Cộng sản Trung Quốc.  






Tuy nhiên, vị thế xã hội của Zhang thay đổi hoàn toàn vào năm 2011. Zhang đảm nhận một công việc vốn không được xã hội Trung Quốc ủng hộ: nhân viên “ngân hàng trong bóng tối” (shadow banker). Trong cuốn sách mới được xuất bản với tựa đề “Inside China’s Shadow Banking: the Next Subprime Crisis?” (tạm dịch: Bên trong ngân hàng trong bóng tối của Trung Quốc – cuộc khủng hoảng dưới chuẩn tiếp theo?)






Zhang mô tả chi tiết công việc của anh khi ở vị trí phụ trách bộ phận cho vay vi mô ở Quảng Đông. Ở bất kỳ nơi nào khác trên thế giới, tài chính vi mô là mảng được kính trọng. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, ngành này chỉ được đánh giá cao hơn một chút so với những nhân viên matxa hoặc phục vụ trong các hộp đêm. 






Trong cuốn sách của mình, Zhang miêu tả sắc nét những tổ chức và công cụ giúp vận hành và phát triển hệ thống ngân hàng trong bóng tối ở Trung Quốc. Đó là những ngân hàng không chính thức hay nguồn vốn chợ đen – những thứ vốn nổi tiếng ở Trung Quốc. Tuy nhiên, các định chế quan trọng nhất chính là 67 công ty tín thác. 






Chỉ được quản lý lỏng lẻo, các công ty này tiến hành cho vay và thực hiện các hoạt động đầu tư nhưng lại không được phép huy động tiền gửi. Và, công cụ quan trọng nhất của bộ phận này là các sản phẩm quản lý tài sản (WMPs). Các công cụ này giúp huy động tiền từ những nhà đầu tư giàu có hơn với số tiền lãi lớn (ít nhất là 50.000 nhân dân tệ - tương đương 8.160 USD) và kỳ hạn ngắn (thường là thấp hơn 6 tháng). 






Giống như các ngân hàng, ngân hàng trong bóng tối cũng là trung gian, phát hành nợ và nắm giữ tài sản. Các tài sản của ngân hàng trong bóng tối thường kém thanh khoản hơn, có kỳ hạn dài hơn và chứa nhiều rủi ro hơn so với các khoản nợ. 






Tuy nhiên, không giống như các ngân hàng, shadow bank thiếu đi mạng lưới an toàn chính thức trong trường hợp sự chênh lệch ở trên gây ra hậu quả. Đây cũng là điều khiến người ta sợ hãi về shadow banking. IMF đã khuyến cáo ngày càng có nhiều tín dụng chảy vào nền kinh tế thông qua các bộ phận không được giám sát chặt chẽ của hệ thống tài chính. Những người hoài nghi về sự nguy hiểm của shadow banking có thể tìm đọc cuốn sách của Zhang. Tuy nhiên, cuốn sách này ẩn chứa một điểm thú vị hơn nhiều. Bản thân shadow bank là một triệu chứng hơn là một căn bệnh. 






Kiềm chế tài chính (financial repression) là căn bệnh ẩn sâu trong hệ thống tài chính Trung Quốc. Chính phủ Trung Quốc áp dụng mức trần lãi suất huy động cho các ngân hàng. Chính sách này giữ chi phí huy động vốn ở mức thấp, khiến các ngân hàng háo hức đẩy mạnh hoạt động cho vay. Để kiềm chế điều này, cơ quan quản lý phải áp đặt các mức giới hạn như tỷ lệ nợ/tiền gửi hay tỷ lệ dự trữ bắt buộc. Ngân hàng cũng phải hạn chế cho vay đối với các tổ chức có quá nhiều rủi ro như công ty bất động sản hoặc các chính quyền địa phương.  






Trong bối cảnh ấy, các ngân hàng trong bóng tối giúp ngân hàng vượt qua các giới hạn. Hoạt động của ngân hàng trong bóng tối sẽ bị hạn chế rất nhiều nếu như có ít qui định hơn.   






Bị các ngân hàng phớt lờ, các doanh nghiệp nhỏ sẵn sàng trả mức lãi suất lên đến 20 – 24%. Tuy nhiên, tính đến cuối năm ngoái, các khoản nợ vi mô chỉ ở mức 592 tỷ nhân dân tệ (tương đương 97 tỷ USD) – chưa bằng 1% so với tín dụng của các ngân hàng. 






Các tổ chức phi tài chính không được trực tiếp vay mượn lẫn nhau, nhưng họ có thể “ủy thác” các khoản nợ thông qua 1 ngân hàng hoặc công ty tín thác. Hoạt động này có qui mô lớn. 






Ngoài việc làm trung gian cho các doanh nghiệp, các công ty tín thác cũng huy động được khá nhiều tiền từ các nhà đầu tư bằng cách sử dụng WMP. Tính đến cuối năm 2012, các sản phẩm này có qui mô lên đến 1.900 tỷ USD. Hầu hết có kỳ hạn 1 – 3 năm. Tiền huy động được thường được đầu tư vào các khoản nợ dành cho các doanh nghiệp “đói tín dụng”. Tuy nhiên, một số sản phẩm rất mơ hồ: huy động tiền cho một dự án không hề tồn tại được thổi phồng bởi các giám đốc công ty tín thác.



Do đó, những sản phẩm này rất rủi ro. Tuy nhiên, thiệt hại được giảm bớt bằng các tài sản đảm bảo. Theo qui luật, các nhà đầu tư cũng phải chịu lỗ. 






Các sản phẩm tín thác thường được bán qua các ngân hàng. Các ngân hàng này chỉ phân phối mà không bảo lãnh các sản phẩm này. Tuy nhiên, như Zhang nói, công chúng giả bộ như họ không hiểu điều đó. Nhà đầu tư hi vọng có thể hăm dọa và buộc chính phủ cho phép các ngân hàng trong bóng tối hoạt động. 






Các sản phẩm tín thác của ngân hàng thường bị nhầm lẫn với một loại WMP có chứa ít rủi ro hơn: sản phẩm ngân hàng được “đóng gói” bởi các quỹ tín thác. Ngân hàng cung cấp dịch vụ cho công ty tín thác, cung cấp nhân viên và các chi nhánh như một kênh phân phối. Trong trường hợp ngược lại, các công ty tín thác và công ty chứng khoán cung cấp dịch vụ cho ngân hàng, giúp đóng gói tài sản thành WMP.






Không giống như các sản phẩm tín thác được bán bởi các ngân hàng, các sản phẩm đóng gói bởi các quỹ tín thác khá được sử dụng khá thận trọng. Chúng mang lại mức lợi suất cao hơn mức trần lãi suất huy động khoảng 1 – 2 điểm phần trăm. Ngoài tác dụng cho phép các ngân hàng vượt trần, các sản phẩm này cũng cho phép ngân hàng làm giả bảng cân đối kế toán. WMP thường đáo hạn ngay trước khi mỗi quý kết thúc. Vì tiền sẽ quay trở lại với người mua WMP, dòng tiền chảy vào tài khoản tiền gửi của họ tại ngân hàng. Như vậy, tỷ lệ nợ/tiền gửi giảm xuống dưới mức trần 75%.






Trong trường hợp xấu là WMP sụp đổ, các nhà đầu tư sẽ ngay lập tức ngừng mua các sản phẩm mới. Nếu nhà đầu tư mất niềm tin vào WMP, họ sẽ chuyển sang gửi tiền. Kết quả cuối cùng là họ chạy đến ngân hàng. Tuy nhiên, có thể nhà đầu tư sẽ không tìm đến ngân hàng đã phát hành WMP mà đến các ngân hàng thương mại có qui mô nhỏ hơn, dẫn đến tình trạng khan hiếm tín dụng.






Sản phẩm bảo hiểm tiền gửi chính thức có thể là một giải pháp cho vấn đề này. Bảo hiểm tiền gửi sẽ buộc các ngân hàng phải trả giá cho những gì họ nhận được từ phía chính phủ. Đồng thời, nhà đầu tư tin tưởng hơn vào các ngân hàng nhỏ. Ranh giới giữa an toàn (tiền gửi được bảo hiểm) và rủi ro (các khoản đầu tư không được bảo hiểm) cũng trở nên rõ ràng. 






Giới phê bình so sánh WMP với các khoản nợ dưới chuẩn của khủng hoảng tài chính năm 2008. Tuy nhiên, theo Ting Lu – chuyên gia đến từ Merrill Lynch – WMP có nhiều đặc điểm giống với các quỹ thị trường tiền tệ của Mỹ. Các quỹ này đầu tư vào những tài sản an toàn hơn, thanh khoản hơn và có thời gian đáo hạn ngắn hơn. Được bắt đầu sử dụng từ năm 1971, các quỹ này đã cạnh tranh thành công với tiền gửim buộc các nhà quản lý phải dỡ bỏ trần lãi suất huy động trong thời kỳ những năm 1980. 






Tuy nhiên, Zhang không có đủ kiên nhẫn để chờ đến ngày đó. Năm1896, Zhang tốt nghiệp với đề tài “The Path to Interest-Rate Liberalisation” (tạm dịch: Con đường tiến tới tự do hóa lãi suất). Khi đó, Zhang cho rằng lãi suất sẽ được thả lỏng hoàn toàn trong 5 năm tới. 25 năm sau, các sinh viên vẫn có thể viết luận văn với chủ đề trên. “5 năm ấy không bao giờ kết thúc”, Zhang nói. 






Thu Hương



Theo Trí Thức Trẻ/Economist













[ Quay về ]











    Số lượt xem: 73
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website