Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Giới ngân hàng đổ xô tới Châu Phi

Thứ 4 29/09/2010 15h:23
Giới ngân hàng đổ xô tới Châu Phi
Thị trường Châu Phi không phải dễ khai thác đối với các chủ ngân hàng phương Tây và Trung Quốc.

Khi ICBC, ngân hàng lớn nhất thế giới tính theo giá trị thị trường, trả 5.5 tỷ USD để mua 20% cổ phần của ngân hàng Standarad Bank vào năm 2007, các ngân hàng trên khắp thế giới không khỏi ngạc nhiên.


Thương vụ với ngân hàng lớn nhất Nam Phi cho thấy châu Phi không còn là nỗi hiếu kỳ mà đã là nguồn lợi nhuận tiềm năng khổng lồ. Một vài nhân tố từng được cho là sự khởi sắc trong nền tài chính của lục địa này đã sớm lụi tàn: Các ngân hàng của Nigeria từng thu hút được các nhà đầu tư phương Tây trong thời gian ngắn đã phải gánh chịu 1 cuộc khủng hoảng.


Nhưng logic kinh doanh chính vẫn không thay đổi, đó là sự phát triển các mối liên hệ của châu Phi với các thị trường mới nổi khác đã làm tăng tầm quan trọng chiến lược đối với ngành ngân hàng.


Ông Jacko Maree, Chủ tịch Standard Bank nói: "Hiện mọi người đều đang nhìn vào châu Phi". Vào tháng 1, Bank of China đã ký kết 1 hiệp ước với Ecobank, một ngân hàng hoạt động tại 31 nước ở châu Phi. Bank of China sẽ phát triển kinh doanh thông qua các chi nhánh ngân hàng tại địa phương.


Vào tháng 8, ngân hàng Bradesco và ngân hàng quốc doanh Banco do Brasil của Braxin đã thông báo thành lập một liên doanh mới tại châu Phi cùng với Banco Espirito Santo (BES), một ngân hàng của Bồ Đào Nha đang hoạt động tại Angola. HSBC cũng đang đàm phán để mua lại ngân hàng Nedbank của Nam Phi. Ông William Mills, người điều hành hoạt động của Citigroup tại châu Âu, châu Phi và Trung Đông cho rằng châu lục này đang trở nên "ngày càng cạnh tranh".


Lợi nhuận của các ngân hàng địa phương và ngân hàng phương Tây tại vùng hạ Sahara - châu Phi, bao gồm cả Nam Phi đạt khoảng 2.6 tỷ đô la vào năm 2009, không cách biệt lắm so với thu nhập mà các ngân hàng này có được tại Ấn độ hay Trung Quốc. Tuy nhiên Trung Quốc cũng rất nhanh chân. Ông Deborah Bräutigam tại trường đại học Hoa Kỳ ở Washington cho biết rằng: tới nay Ngân hàng XNK Trung Quốc (EIBC), một ngân hàng nhà nước với mục đích thúc đẩy thương mại và đầu tư, đã cho vay khoảng 20 tỷ đô tại châu Phi (bao gồm cả Bắc Phi).


Khoản tiền cho vay của các ngân hàng tư nhân phương Tây là 50 tỷ đô la, ngoại trừ Nam Phi và Liberia, những nước có ngành công nghiệp đóng tàu có thể làm sai lệch số liệu.


Số tiền BoC cho vay tại châu Phi và Trung Đông đã tăng gấp đôi vào năm ngoái lên mức 3 tỷ đô. ICBC gần đây đã cho chi nhánh của MTN (một hãng di động của Nam Phi) tại Nigeria vay 200 triệu đô để mua trang thiết bị tại các nhà máy của Trung Quốc.


Về cơ bản có 2 nhóm ngân hàng hoạt động tại lục địa này. Thứ nhất là các ngân hàng khá lớn tại địa phương như Standard Bank, hoạt động tại 16 quốc gia hay Ecobank (trụ sở tại Togo) hoạt động chủ yếu tại phía tây và trung tâm châu Phi.


Nhóm thứ 2 là các ngân hàng lớn trên thế giới có xu hướng hoạt động tại các khu vực có mối liên hệ trong lịch sử: Société Générale tại khu vực Tây Phi nói tiếng Pháp; Barclays và Standard Chartered ở những nước nói tiếng Anh; và các ngân hàng Bồ Đào Nha tại Angola và Mozambique. Citigroup cũng đã thiết lập mạng lưới của họ từ giữa những năm 1960.


Theo truyền thống thì các ngân hàng này đều dùng các biến thể khác nhau của cùng một mô hình kinh doanh cơ bản nhằm phục vụ cho những cá nhân khá giả, các cơ quan nhà nước, các công ty vừa và lớn.


Thông thường thì các ngân hàng sẽ nhận tiền gửi nhiều hơn cho vay và khoản tiền dư thừa sẽ được chuyển tới các chính phủ và các ngân hàng trung ương trong tình trạng không ổn định. Thường sẽ có các giới hạn về số lợi nhuận được chuyển về nước đầu tư nhưng với lãi suất cho vay cao thì lợi nhuận trên vốn chủ sỡ hữu (ROE) là khá tốt.


Tăng quy mô của loại hoạt động kinh doanh này là khá phức tạp bởi nền kinh tế thì kém phát triển và tầng lớp trung lưu lại quá nhỏ. Một vài ngân hàng đã mở rộng quá vội vàng. Ecobank có hơn 750 chi nhánh, 40% trong số đó được thành lập kể từ năm 2007, một khoản đầu tư quá lớn đã lý giải tại sao ROE của họ chỉ ở mức thấp 6% vào năm ngoái.


Ông Arnold Ekpe, giám đốc điều hành của Ecobank, nói rằng ông đã kìm hãm lại quá trình mở rộng và tập trung vào thu hồi lợi nhuận. Ông Maree tại ngân hàng Standard Bank cho biết "chúng tôi đã hơi quá “hăng hái” mở các chi nhánh". Barclays cũng đã cắt giảm một số các chi nhánh nhỏ (phòng giao dịch).


Ông Jean-Louis Mattei, người điều hành các hoạt động ngân hàng bán lẻ quốc tế của Société Générale, mong muốn có nhiều chi nhánh hơn nhưng lại nói rằng "chúng tôi phải thực tế chứ đừng lạc quan".


Ông dự định sẽ mở thêm 100 chi nhánh tại vùng hạ Sahara-châu Phi cùng với 300 chi nhánh hiện có, sử dụng thiết kế nhà đơn giản và hệ thống hạ tầng địa phương nhẳm giảm thiểu chi phí. Trong khi các dịch vụ ngân hàng trên điện thoại di động rất được ưa chuộng nhưng hầu hết các ngân hàng chưa tìm ra cách để thu được nhiều lợi nhuận.


Một chiến lược sinh lợi cao là đặt cược lớn vào một nền kinh tế đang bùng nổ. Các ngân hàng của Bồ Đào Nha đã quay trở lại Angola sau cuộc nội chiến và đang hưởng lợi từ các mỏ dầu lớn tại nước này. BES, Banco BPI và Banco Millenium BCP tất cả có hơn 170 chi nhánh tại Angola nhưng đã tạo ra lợi nhuận đáng kinh ngạc ở mức 440 triệu đô vào năm 2009.


Ông Pedro Homem, một giám đốc tại BES, cho biết mặc dù nhóm các khách hàng nhánh tư nhân là có hạn nhưng các khoản cho vay của ngân hàng lại "khá đa dạng". Rủi ro lớn nhất đối với các ngân hàng Bồ Đào Nha đến từ nhà nước địa phương. Chính phủ Angola có vẻ cũng không thích những người ngoại quốc này chiếm được lợi lộc. Năm ngoái cả 3 ngân hàng trên đều đã phải cam kết rằng ít nhất 49% hoạt động của họ do địa phương kiểm soát.


Những ngân hàng khác thì chú trọng vào hoạt động ngân hàng bán buôn. Các công ty Trung Quốc đang xây dựng sân bay, đường sá và nhà máy điện là những khách hàng được săn đón. Standard Bank có một đội ngũ gồm 40 nhân viên làm việc trong một văn phòng đối diện trụ sở ICBC tại Bắc Kinh nhằm thu hút khách hàng của ngân hàng Trung Quốc.


Cho tới nay thì các kết quả tài chính của nhóm này là đáng thất vọng nhưng dù sao thì chiến thuật "ôm bom" này cũng giúp thương hiệu của họ trở nên khá nổi tiếng ở Trung Quốc: Standard Bank giờ đã được biết đến như là "Ngân hàng khai khoáng châu Phi".


Rất nhiều ngân hàng thèm muốn nền tảng đó của Standard Bank nhưng lại nghi ngờ rằng liệu sự liên minh với các ngân hàng Trung Quốc có đáng để làm vậy. Một giám đốc ngân hàng châu Âu đã nói rằng "Họ sẽ hút cạn hết mọi thứ của bạn". Tuy nhiên vẫn có các cách khác để trở nên phát đạt. Hoạt động ngân hàng bán buôn của Standard Chatered bây giờ đã chiếm tới 80% lợi nhuận có được từ châu Phi, tăng lên so với mức 60% vào thập kỷ trước.


Hầu hết các hãng đều sử dụng cách tiếp cận "mạng lưới ngân hàng" này để thu lợi từ làn sóng đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và khai thác khoáng sản ở châu Phi. Citigroup có dấu hiệu sẽ củng cố lại vị trí của họ về tài chính thương mại và nghiệp vụ ngân hàng đầu tư, và nếu HSBC mua lại Nedbank, thì họ sẽ dùng nó như một phương tiện để tạo ra sự hiện diện kinh tế trên khắp lục địa. (Dù sao đi nữa, khi Barclays mua lại ABSA - một ngân hàng Nam Phi khác - vào năm 2005 thì họ cũng chưa thể mở rộng ra khắp khu vực còn lại của châu Phi).


Theo khía cạnh nào đó thì điều này là đáng thất vọng: các ngân hàng sẽ không chuẩn bị cho sự bùng nổ của dịch vụ khách hàng cá nhân chừng nào tài sản chưa được phân phối đều hơn. Nhưng cách tiếp cận thực dụng này cũng phần nào đáng khen: các ngân hàng đã biết coi trọng châu Phi.


Hoàng Anh Theo Economist

Số lượt xem: 136
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website