Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính quốc tế

Hai đại gia máy bay được chính phủ chống lưng

Chủ nhật 03/10/2010 07h:29
Hai đại gia máy bay được chính phủ chống lưng
WTO phán quyết Boeing đã nhận những khoản trợ cấp khổng lồ sai qui định.

Airbus, hãng sản xuất máy bay lớn nhất châu Âu, từ lâu đã có chân trong nhóm các công ty được nhận trợ cấp. Tuần vừa rồi, Tổ chức thương mại thế giới WTO đã ra phán quyết rằng hãng Boeing của Mỹ, một đối thủ nặng ký của Airbus, cũng nhận các khoản trợ cấp bất hợp pháp. Chính xác hơn là WTO đã đưa ra một phán quyết tạm thời dựa vào đơn kiện của EU và Airbus cáo buộc rằng việc Boeing nhận các khoản trợ cấp chủ yếu thông qua Bộ Quốc Phòng và NASA là vi phạm quy tắc thương mại toàn cầu.


Dựa vào khiếu nại của Washington, WTO đã phán quyết rằng hãng Airbus đã nhận hàng tỷ euro tiền trợ cấp bất hợp pháp để thâu tóm một nửa thị trường máy bay chở khách cỡ lớn. WTO thấy rằng việc một vài chính phủ đã hỗ trợ cho Airbus dưới hình thức "hỗ trợ phát triển" có hoàn trả là bất hợp pháp. Chủ tịch Boeing Jim McNerney đã gọi "đây là một quyết định mang tính bước ngoặt và là một thắng lợi pháp lý to lớn".


Giờ đến lượt Airbus cười. Một nguồn tin châu Âu cho rằng "chúng tôi không mong đợi gì hơn". Trọng tài thương mại đã chỉ ra rằng hầu hết số tiền 22 tỷ đô la mà Boeing được hưởng từ cắt giảm thuế và các chương trình nghiên cứu và quốc phòng cũng là một khoản trợ cấp sai qui định. Từ lâu Airbus đã khiếu nại rằng trong khi họ đã trả lại các khoản trợ cấp bao gồm cả lãi suất thì Boeing lại không hoàn trả một xu nào .


Đó là thực tế nhưng lại không phải là sự thật. Chính phủ các nước châu Âu chịu phần lớn rủi ro của Airbus và họ cũng được vay vốn rẻ hơn thị trường. Cho dù giành được chiến thắng vang dội song Boeing lại kháng cáo một số điều khoản trong phán quyết của WTO vào cuối tháng 6. Airbus thì lại khẳng định rằng 70% các cáo buộc của Boeing đã không được WTO chấp nhận và WTO cũng không tìm ra bất cứ sự giảm giá nào liên quan đến các khoản trợ cấp của Airbus.


Tình hình hiện tại sẽ dẫn đến những kháng cáo và những vụ kiện lẫn nhau, có thể kéo dài thêm 3 năm nữa hoặc hơn. Đây sẽ không chỉ là vụ tranh cãi thương mại lớn nhất và dai dẳng nhất từng được WTO giải quyết mà nó đã biến thành một cuộc chiến về chính trị. Nếu các chính phủ 2 bên đều đánh thuế đối kháng (như WTO cho phép khi có trợ cấp bất hợp pháp kéo dài) thì có thể nó sẽ châm ngòi cho một cuộc chiến thương mại. Không ai mong muốn điều như vậy nên có lẽ nó sẽ không xảy ra.


Tuy nhiên rủi ro vẫn ở mức cao. Quốc hội Mỹ vẫn nhấn mạnh rằng việc suy xét các khoản trợ cấp sai quy định phải được tính đến trong việc lựa chọn hãng cung cấp tàu tiếp nhiên liệu cho Không quân Hoa Kỳ vào tháng 11. Airbus (cùng với Northrop Grumman của Mỹ) ban đầu đã giành được hợp đồng này (trị giá 35 tỷ đô la) vào năm 2008, tuy nhiên sau đó lại bị hủy bỏ bởi khiếu nại của Boeing về quá trình đấu thầu và một cuộc tranh cãi mới lại bắt đầu. Phán xử vào tuần vừa rồi của WTO về các khoản trợ cấp đối với Boeing có lẽ là đến quá muộn để có thể ảnh hưởng đến kết quả của bên giành được hợp đồng, với việc chỉ Airbus bị coi là nhận trợ cấp. Bởi cả 2 bên đều đệ đơn kiện vào cùng một ngày vào tháng 10/2004 nên một vài người châu Âu cho rằng Hoa Kỳ đã gây áp lực với WTO nhằm trì hoãn phán quyết đối với Boeing.


Vào năm 1988, hỗ trợ của chính phủ trong việc phát triển máy bay chở khách lần đầu nổi lên như một vấn đề gây tranh cãi. Khi đó Airbus đang xâm lấn thị trường của Boeing nhờ chiếc A320, thuộc loại máy bay có thiết kế 1 lối đi ở giữa, cứ 5 chiếc máy bay được bán ra thì có 4 chiếc là loại này. Một hiệp định năm 1992 đã giới hạn trợ cấp của chính phủ ở mức 33% chi phí phát triển một máy bay nhằm thu hẹp các khoản trợ cấp cho Airbus và đồng thời các khoản hỗ trợ cho Boeing từ Pentagon và NASA bị giữ ở mức 3% doanh thu. Tuy nhiên Boeing đã phá bỏ thỏa thuận này vào năm 2004 khi mà Airbus chuẩn bị cho ra đời máy bay chở khách siêu lớn A380 (để cạnh tranh với Boeing 747) và máy bay A350 (nhằm cạnh tranh với Boeing 777 và 787).


Vòng luẩn quẩn không hồi kết


WTO đã phát hiện ra rằng một phần hỗ trợ phát triển A380 thực chất là trợ cấp xuất khẩu bất hợp pháp nhưng Airbus cam đoan rằng vấn đề này có thể được giải quyết chỉ bằng việc thay đổi câu từ của các bản hợp đồng soạn thảo bởi chính phủ các nước Đức, Anh và Tây Ban Nha sao cho phù hợp với phiên bản tiếng Pháp mà đã được WTO thông qua. Chiếc A350 thì không phải tính đến bởi các thỏa thuận tài chính để phát triển loại máy bay này chưa được ký kết khi cuộc điều tra bắt đầu.


Các cuộc tranh cãi và các kháng cáo có thể sẽ tiếp diễn mãi. Thậm chí cả khi những phán quyết cuối cùng được đưa ra thì chắc chắn sẽ có vô số các phiên tòa khác được mở ra về việc thi hành các phán quyết đó. Trong các phán quyết dành cho Airbus và Boeing, WTO không hề đưa ra bất kỳ hướng dẫn (chỉ đạo) nào về việc khắc phục các sai phạm đã gây ra. Airbus đã nhiều lần đề nghị đàm phán hướng tới một thỏa thuận song phương như trước đó nhưng Boeing lại từ chối ngay lập tức: phán quyết tuần vừa rồi có lẽ sẽ khiến Boeing phải mềm mỏng hơn.


Lãnh đạo tại Airbus cho rằng cuộc chiến pháp lý này có thể chấm dứt theo 1 trong 3 cách. Hai bên sẽ đàm phán để đưa đến thỏa thuận chung. Cả hai bên đều mệt mỏi và bỏ cuộc hoặc tiếp tục đấu tranh không ngừng và chỉ có luật sư hưởng lợi. Phán quyết cuối cùng sẽ khiến Boeing ngồi vào bàn đàm phán.



Những thay đổi trong ngành chế tạo máy bay cũng đang làm tăng thêm áp lực khiến 2 bên hướng tới một thỏa thuận. Những nhà sản xuất máy bay tại Nga, Trung Quốc và Nhật Bản cùng với các hãng của Brazil và hãng Bombardier của Canada đang tiến quân vào thị trường máy bay chở khách cỡ lớn. Hầu hết những nhà sản xuất này đều nhận hỗ trợ từ chính phủ.


Thực ra Boeing chẳng hề lạ lẫm gì với trợ cấp phát triển từ chính phủ. Những nhà sản xuất máy bay Nhật Bản làm ra 1/3 chiếc Boeing 787 cũng nhờ vào trợ cấp của chính phủ Nhật Bản. Lúc dự định thiết kế một chiếc máy bay siêu âm để cạnh tranh với chiếc Concorde, Boeing cũng đã đợi xin hỗ trợ trực tiếp từ chính phủ Mỹ. Có thể chắc chắn một điều rằng: cuộc tranh cãi này sẽ không thể giải quyết trong một sớm một chiều trừ khi châu Âu và Hoa Kỳ cùng ngồi vào bàn đàm phán.


Hoàng Anh
Theo Economist

Số lượt xem: 108
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website