Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính ngân hàng

Nhận diện nợ công

Thứ 6 19/08/2011 08h:40
Nhận diện nợ công
Dự trữ ngoại tệ của Việt Nam năm 2010 chỉ còn tương đương 187% tổng dư nợ ngắn hạn, thấp hơn nhiều so với con số tương ứng 290% năm 2009. Mức nợ phải trả sẽ đạt đỉnh năm 2020, với khoảng 2,4 tỷ USD.
Mức độ bền vững của nợ công phụ thuộc nhiều vào tính chất và khả năng quản lý nợ, song diễn biến nợ công của Việt Nam tăng nhanh là vấn đề rất đáng quan tâm.


Tình hình nợ công trên thế giới


Nợ công (public debt) hay còn gọi là nợ chính phủ (government debt) hoặc nợ quốc gia (national debt) là toàn bộ khoản vay nợ của các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương tại một thời điểm nào đó. Nợ công phát sinh do các cấp chính quyền chi tiêu nhiều hơn thu, nên phải vay nợ để bù đắp chênh lệch thu - chi.


Thông thường, nợ công là hệ quả trực tiếp của thâm hụt ngân sách và quy mô nợ công đúng bằng quy mô thâm hụt ngân sách tích tụ qua các năm. Về nguyên tắc, để bù đắp thâm hụt ngân sách, chính phủ các nước phải vay trong và ngoài nước, chứ không được phát hành tiền để tránh nguy cơ xảy ra lạm phát cao.


Tuy nhiên, nợ công ở một số nước đang phát triển, như Việt Nam, còn do chính phủ vay nợ để tài trợ cho các dự án đầu tư, nên quy mô nợ công thậm chí còn cao hơn nữa. Do rất nhiều nước, cả các nước công nghiệp phát triển và đang phát triển, có thâm hụt ngân sách, nên vấn đề nợ công đã trở nên phổ biến, dẫn đến không ít cuộc khủng hoảng nợ công khi chính phủ quốc gia nào đó không thể trả nợ đúng hạn.


Một điểm đáng lưu ý là, chính phủ các nước phát triển thường đồng thời vừa là con nợ vừa là chủ nợ, nên nợ công của các nước này thường được tính theo tổng nợ (gross debt) hoặc nợ thuần (net debt) - hiệu số giữa tổng nợ và tổng cho vay. Tuy vậy, dù tính theo tổng nợ hay nợ thuần thì quy mô nợ của các nước công nghiệp phát triển đều rất lớn và đang gia tăng nhanh chóng, nhất là khi quy mô GDP của các nước này lên đến hàng ngàn tỷ USD.


Theo Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), tính đến cuối năm 2010, tổng nợ công toàn cầu tương đương 70% GDP, trong đó, nợ công của các nước đang phát triển và mới nổi chỉ tương đương 37% GDP, còn nợ công của các nền kinh tế phát triển tới gần 100% GDP.


Trớ trêu là, gần đây, trong khi Nhóm 7 nước công nghiệp phát triển (G7) nói riêng, các nước phát triển nói chung ngập chìm trong nợ nần mà kinh tế vẫn ổn định, thì nhiều nước khác có quy mô nợ công tương tự lại rơi vào khủng hoảng nợ công, như Hy Lạp, Ireland, Bồ Đào Nha, do khả năng quản lý nợ công yếu. Điều đó cho thấy, tính chất của các khoản nợ công và khả năng quản lý nợ công là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vỡ nợ, còn quy mô nợ chỉ đóng vai trò thứ hai.

Nợ công của Việt Nam tăng nhanh


Trong số các nước đang phát triển và mới nổi, Việt Nam có mức nợ công khá lớn và đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng, do cả nguyên nhân thâm hụt ngân sách và vay nợ để đầu tư.


Thâm hụt ngân sách nhà nước giai đoạn 2006 - 2010 đã tăng mạnh cả về số tuyệt đối và tỷ lệ trên GDP so với giai đoạn trước. Thâm hụt ngân sách nhà nước đã tăng vọt từ dưới 10.000 tỷ đồng năm 2006 lên hơn gấp đôi vào năm 2007 và hơn 8 lần vào năm 2009 (tăng từ 0,9% GDP năm 2006 lên 4,51% GDP năm 2009 và giảm xuống còn 3,03% GDP năm 2010).


Để bù đắp bội chi, Việt Nam buộc phải vay trong nước và vay nước ngoài. Do tuyệt đại bộ phận nợ vay được sử dụng vào những mục đích không sinh lợi, nên việc chi trả nợ gốc phải trông vào phát hành nợ mới, cả vay trong nước và vay nước ngoài, vì vậy, ngân sách nhà nước Việt Nam đang đứng trước “vòng xoáy” nợ nần, với quy mô nợ chính phủ ngày càng lớn.


Rõ ràng, trong giai đoạn 2006 - 2010, nghĩa vụ nợ chính phủ đã gia tăng nhanh chóng, trong đó chủ yếu là vay nợ trong nước. Nếu tính thêm cả phần Chính phủ vay về cho vay lại (vay nước ngoài), thì tổng nợ của Chính phủ (số phát hành) 5 năm qua lên tới 506.776 tỷ đồng, xấp xỉ 26% GDP năm 2010, trong đó nợ nước ngoài chiếm 39,6%, tương đương 10,3% GDP năm 2010.


Theo Bộ Tài chính, tổng nợ công của Việt Nam năm 2007 bằng 33,8% GDP, năm 2008 lên 36,2% GDP, năm 2009 là 41,9% GDP và năm 2010 lên tới 56,7%. Dự kiến, nợ công tới cuối năm 2011 sẽ đạt 1.375.000 tỷ đồng, tương đương 58,7% GDP. Riêng nợ nước ngoài của Việt Nam đến cuối năm 2010 là 32,5 tỷ USD (bằng 42,2% GDP), tăng 4,6 tỷ USD so với năm 2009 và nếu so với mức nợ 15,64 tỷ USD năm 2006, thì khoản nợ này đã tăng gấp đôi trong vòng 5 năm.


Cũng theo Bộ Tài chính, dự trữ ngoại tệ của Việt Nam năm 2010 chỉ còn tương đương 187% tổng dư nợ ngắn hạn, thấp hơn nhiều so với con số tương ứng 290% năm 2009 và 2.808% năm 2008. Trong năm 2010, Việt Nam đã phải trả các khoản nợ gốc, lãi và phí gần 1,7 tỷ USD, tăng gần 30% so với năm 2009. Dự kiến, mức nợ phải trả sẽ đạt đỉnh điểm năm 2020, với khoảng 2,4 tỷ USD khi 1 tỷ USD trái phiếu chính phủ phát hành ra nước ngoài vào năm 2010 sẽ đáo hạn.


Tóm lại, mức độ bền vững của nợ công và nợ nước ngoài của Việt Nam không chỉ được đánh giá từ khía cạnh quy mô như hiện nay, mà cần có những đánh giá sâu hơn dưới góc độ tài chính và quản lý nợ theo các chỉ tiêu rủi ro kỳ hạn, rủi ro tỷ giá hối đoái, rủi ro lãi suất, rủi ro đồng tiền thanh toán, rủi ro thanh khoản, đi đôi với hiệu quả sử dụng các khoản vay nợ.



T.S Vũ Đình Ánh Báo Đầu tư
Số lượt xem: 147
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website