Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Tài chính ngân hàng

Vai trò của xếp hạng và giải thưởng đối với doanh nghiệp

Thứ 5 08/11/2007 00h:00
Vai trò của xếp hạng và giải thưởng đối với doanh nghiệp
Xếp hạng và đánh giá là một mảng thông tin không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật của người dân nhiều nước. Tại Việt Nam, vai trò của hoạt động này đang được khẳng định rất rõ, trong bối cảnh thị trường chứng khoán đang trên đà phát triển mạnh mẽ.
Thông tin, lòng tin và kinh tế thị trường

Cơ chế kinh tế thị trường là cơ chế kinh tế của “thông tin” và của “lòng tin”. Bản chất của quá trình chuyển đổi hướng về cơ chế thị trường là quá trình tạo ra hệ thống thông tin minh bạch, xây dựng cơ chế lưu chuyển thông tin và tạo dựng lòng tin giữa các tác nhân trong nền kinh tế. “Thông tin” và “lòng tin” sẽ làm giảm “chi phí giao dịch” của nền kinh tế, làm tăng hiệu lực và hiệu quả quản lý của “bàn tay vô hình” của thị trường, qua đó xây dựng một nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững.

Có thể nói, trình độ phát triển của cơ chế kinh tế thị trường quốc gia phụ thuộc vào trình độ ra quyết định của các tác nhân trong nền kinh tế đó. Trong một nền kinh tế thị trường phát triển, người tiêu dùng phải trở thành “người tiêu dùng thông thái”. Tổng hợp các quyết định của mỗi người tiêu dùng chính là quyết định của thị trường. Quyết định của thị trường càng sáng suốt, càng tôn vinh và càng có lợi cho những sản phẩm, những công ty có sức cạnh tranh tốt nhất và minh bạch nhất, thì nền kinh tế của nước đó càng phát triển.

Trong khi đó, tính hợp lý của quyết định thị trường phụ thuộc vào số lượng và chất lượng nguồn thông tin mà họ nhận được. Khi thiếu thông tin hoặc thông tin kém chất lượng, thị trường xuất hiện tình trạng “bất đối xứng thông tin” và hoạt động rối loạn, chẳng hạn khi người mua không có khả năng kiểm chứng chất lượng hàng hóa mà mình mua, thì khi đó họ dễ bị người bán lừa đảo.

Khi chưa có thông tin đáng tin cậy, các tác nhân kinh tế không thể có lòng tin lẫn nhau. Người tiêu dùng không tin doanh nghiệp và thậm chí không tin cả các cơ quan quản lý của nhà nước. Và khi chưa có lòng tin, chưa thể có nền kinh tế thị trường phát triển ở trình độ cao.

Hãy cho tôi thông tin để tôi trở thành người tiêu dùng thông thái…

Người tiêu dùng ở các nền kinh tế phát triển luôn có rất nhiều nguồn thông tin trước khi đưa ra các quyết định mua bán quan trọng. Chẳng hạn, khi mua một chiếc máy tính xách tay, người tiêu dùng ở Mỹ sẽ bị ngập tràn trong núi thông tin về các loại máy tính. Theo kinh nghiệm cá nhân của một người đã có thời gian học tập ở Mỹ, thông thường một sinh viên Mỹ sẽ phải mất ít nhất 2 tuần nghiên cứu thông tin về các loại máy tính trước khi đưa ra quyết định mua chiếc laptop đầu tiên. Đó là sự tôn trọng cần thiết với số tiền mà bản thân họ đã vất vả tạo ra.

Ở Việt Nam, thông tin dành cho người tiêu dùng đang thiếu một cách trầm trọng. Cho dù người tiêu dùng có học thức cao, họ cũng không thể phân biệt được đâu là loại nước tương nào chứa chất gây ung thư, đâu là loại sữa trẻ con tốt nhất, đâu là loại dược phẩm phù hợp. Những đánh giá như vậy đòi hỏi các phòng thí nghiệm hiện đại và thông thường phải trông nhờ vào các cơ quan quản lý nhà nước.

Vai trò cung cấp thông tin cho người tiêu dùng của các cơ quan quản lý nhà nước ở Việt Nam vẫn chưa hoàn thiện. Vụ nước tương có chất gây ung thư đã dấy lên trong dư luận mối quan tâm về vấn đề an toàn thực phẩm với sức khoẻ người tiêu dùng. Đã từ lâu, Bộ Y tế đưa ra khẩu hiệu “Hãy là người tiêu dùng thông thái” để nhắc nhở người tiêu dùng tỉnh táo trong lựa chọn thực phẩm đảm bảo sức khoẻ cho gia đình. Tuy nhiên, việc cơ quan quản lý nhà nước trì hoãn công bố danh sách doanh nghiệp sản xuất nước tương có nồng độ chất 3-MCPD gây ung thư được lưu hành trên thị trường đã khiến người tiêu dùng có thông thái cũng không thể chọn được thực phẩm an toàn.

Vậy người tiêu dùng Việt Nam dựa vào đâu để trở thành các nhà tiêu dùng thông thái?

Vai trò của ngành xếp hạng và đánh giá trong việc cung cấp thông tin

Xếp hạng và đánh giá là một mảng thông tin không thể thiếu trong cuộc sống thường nhật của người dân nhiều nước.

Đánh giá định lượng thay vì đánh giá định tính, là yếu tố cần thiết, hữu ích trong mọi hoạt động ra quyết định. Xếp hạng và đánh giá là một cách đánh giá định lượng rất phổ biến ở các nền kinh tế phát triển. Nó thúc đẩy nguyên tắc “Chính phủ nhỏ, xã hội lớn”, khuyến khích sự tham gia và biểu đạt ý kiến của người dân về các vấn đề kinh tế xã hội.

Nói chung, người tiêu dùng luôn muốn các sản phẩm hạng nhất, các sản phẩm 5 sao. Làm sao họ có thể lựa chọn được điều này?

Đã có các dịch vụ bình bầu và xếp hạng hỗ trợ họ. Không thể kể hết các bảng xếp hạng tại các nền kinh tế phát triển. Khách sạn được xếp loại thành 2 sao, 3 sao… theo chuẩn toàn cầu. Các thành phố sống tốt nhất được xếp hạng và cập nhất liên tục. Các bệnh viện, trường đại học, ô tô, xe máy, kem đánh răng, vô tuyến, máy tính… tất cả đều được xếp hạng để cung cấp thông tin tham khảo cho người tiêu dùng.

Với sự ra đời và phát triển của các mô hình như eBay, Amazon … quá trình trao đổi thông tin đã biến đổi về chất. Sự trao đổi thông tin hai chiều - người bán người mua - được thông suốt và vấn đề thông tin bất đối xứng được giảm thiểu khi mọi yếu kém, khuyết điểm của sản phẩm sẽ được người tiêu dùng phản hồi ngay lập tức trên mạng. Những người tiêu dùng đến sau có thể đọc các bình luận, đánh giá của những người tiêu dùng đã sử dụng sản phẩm đó để có thêm thông tin trước khi ra quyết định.

Tại sao ngành xếp hạng chưa phát triển tại Việt Nam?

Cần phải có những phân tích và nghiên cứu sâu hơn trước khi đưa ra kết luận, nhưng sự yếu kém của ngành xếp hạng của Việt Nam có thể do các nguyên nhân sau đây:

- Tâm lý đại khái, trọng tình hơn trọng lý của người Việt Nam

- Tâm lý e ngại, không muốn công khai thông tin

- Tâm lý ỉ lại vào nhà nước

- Thiếu hệ thống CSDL khoa học, đầy đủ và cập nhật

- Chức năng giám sát của xã hội đối với các doanh nghiệp và sản phẩm chưa được đề cao, vì thế ý nghĩa của các bảng xếp hạng cũng như giải thưởng còn nặng tính phong trào, tự phát.

Về những hạn chế của một số giải thưởng dành cho DN hiện nay của Việt Nam

Gần đây, dư luận có nhiều ý kiến về các giải thưởng cho doanh nghiệp của Việt Nam. Các giải thưởng dành cho doanh nghiệp ở Việt nam đang gặp một số vấn đề sau đây:

- Phát triển tự phát, nở rộ theo phong trào, thiếu một định hướng chiến lược phát triển lâu dài- Tính minh bạch, khách quan và khoa học: Cách thức tổ chức trao giải mang nặng hình thức, phô trương, thiếu cở sở phương pháp luận khoa học, cách chấm điểm nặng về định tính. Có hiện tượng mua bán giải thưởng.

- Thiếu vắng sự tham gia tư vấn, đánh giá từ một tổ chức, cơ quan nghiên cứu độc lập nhằm đảm bảo tính khách quan. Hoặc nếu có thì thường từ các tổ chức nghiên cứu của nước ngoài như TNS, AC Nielsen hay các công ty kiểm toán, tuy nhiên giá thành tư vấn rất cao, chưa phù hợp với điều kiện của Việt Nam

- Thiếu vắng khung pháp lý hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước

Lối ra nào cho các giải thưởng dành cho doanh nghiệp tại Việt Nam

Có một số ý kiến cho rằng trước những hạn chế của các giải thưởng dành cho các doanh nghiệp ở Việt Nam, cần phải siết chặt hoạt động của những giải thưởng này, hoặc một cơ quan Nhà nước nào đó cần đứng ra trao giải cho doanh nghiệp, chứ không để cho các tổ chức xã hội hoặc tư nhân đảm nhiệm công việc này.

Theo chúng tôi, không cần thiết phải làm như vậy. Đánh giá doanh nghiệp, xếp hạng doanh nghiệp và trao giải doanh nghiệp nên là công việc của các tổ chức xã hội đại diện cho người tiêu dùng và người dân. Thậm chí một cá nhân cũng có thể đưa ra giải thưởng, miễn là giải thưởng đó có ý nghĩa và được xã hội chấp nhận.

Tất nhiên, đương nhiên các cơ quan nhà nước cũng đảm nhiệm một phần công việc này, chẳng hạn thông qua các hoạt động kiểm toán và thanh tra doanh nghiệp, nhưng các cơ quan nhà nước không nên và không thể làm thay cho mọi tác nhân xã hội. Chính người tiêu dùng và thị trường sẽ là các ban giám khảo khách quan nhất đánh giá uy tín của các giải thưởng dành cho doanh nghiệp. Những giải thưởng mang tính chụp giật, mua bán sẽ nhanh chóng bị thị trường đào thải và sẽ chìm vào quên lãng.

Cùng với thời gian, chỉ những giải thưởng và xếp hạng ít nhất đảm bảo các tiêu chí sau đây mới có thể còn tồn tại và mang lại lợi ích cho doanh nghiệp và xã hội:

- Đảm bảo tính khách quan và độc lập: ban Tổ chức giải thưởng không được nhận bất kỳ khỏan hỗ trợ tài chính nào có thể gây ảnh hưởng tới việc xem xét trao giải.

- Đảm bảo tính khoa học và minh bạch: phương pháp luận chấm điểm và xét duyệt phải có tính khoa học và được công bố công khai. Hiện nay có rất ít giải thưởng dành cho doanh nghiệp ở Việt Nam đã công khai hóa phương pháp luận chấm điểm.

- Đảm bảo tính tương thích với các tiêu chuẩn quốc tế và giải thưởng quốc tế.

- Mang lại giá trị gia tăng cho giá trị thương hiệu của sản phẩm.

Do vậy, rất cần duy trì và thậm chí phát triển càng nhiều giải thưởng cho các doanh nghiệp càng tốt. Ngành xếp hạng nói chung, và xếp hạng doanh nghiệp nói riêng, đang ở giai đoạn phát triển rất chập chững, tuy nhiên lại rất tiềm năng trong nền kinh tế thị trường. Điều quan trọng là tạo ra môi trường pháp lý cho sự phát triển đúng hướng của các giải thưởng này, hơn là bóp nghẹt sự phát triển của chúng từ trứng nước.

Dù vậy, điều thiết yếu cần bảo đảm là bản thân thông tin vể các giải thưởng này, đặc biệt là về tiêu chí và phương pháp luận trong việc chấm điểm lựa chọn giải thưởng, cũng bắt buộc phải được công khai, minh bạch cho mọi người tiêu dùng. Đó là hướng đi đúng đắn của ngành xếp hạng doanh nghiệp ở Việt Nam.
Số lượt xem: 137
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website