Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Hàng hóa - Nguyên liệu

“Cởi trói” cho hạt gạo

Thứ 2 22/09/2014 10h:35
“Cởi trói” cho hạt gạo
Hàng loạt doanh nghiệp mất quyền xuất khẩu gạo sau khi nghị định 109 về kinh doanh xuất khẩu gạo có hiệu lực cách đây hơn 3 năm.

Không chỉ doanh nghiệp Viễn Phú mà có tới hàng trăm doanh nghiệp xuất khẩu gạo mất thị trường và cơ hội kinh doanh ngay sau khi nghị định 109 có hiệu lực. Số đầu mối xuất khẩu gạo đã giảm từ 284 năm 2010 xuống còn khoảng 100 doanh nghiệp (đầu năm 2011).



Theo TS Võ Hùng Dũng - giám đốc Phòng Thương mại và công nghiệp VN (VCCI) Cần Thơ, từ khi áp dụng nghị định 109, các doanh nghiệp nhỏ và không đủ điều kiện xuất khẩu phải chuyển qua buôn bán tiểu ngạch với Trung Quốc hoặc ủy thác xuất khẩu cho các doanh nghiệp lớn với mức phí từ 0,5-5 USD/tấn.



“Rất nhiều hợp đồng có giá trị cao nhưng số lượng thấp đã bị hủy bỏ một cách đáng tiếc do các nhà xuất khẩu nhỏ không còn quyền xuất khẩu nữa, trong khi các doanh nghiệp lớn không quan tâm đến hợp đồng vài trăm” - TS Võ Hùng Dũng cho biết.



Việc xây dựng các điều kiện của nghị định này, theo ông Dũng, quá tập trung vào đầu sản xuất. Chẳng hạn, một doanh nghiệp xuất khẩu gạo phải có một kho chuyên dụng với sức chứa 5.000 tấn lúa và một cơ sở xay xát... đã dẫn đến tình trạng thiếu kho chứa lớn có thể lưu trữ lúa gạo chất lượng dài ngày nhưng lại rất nhiều kho nho nhỏ. Chưa kể việc chạy đua xây kho và hệ thống xay xát sẽ để lại nguy cơ lãng phí khi thời gian tới xuất khẩu gạo sẽ thu hẹp lại.



Con số doanh nghiệp đầu tư kho bãi và xay xát ngày một tăng, có lúc con số xin cấp phép lên tới 200 đơn vị. Như vậy, về cơ bản mục tiêu giảm đầu mối xuất khẩu gạo xuống 100 đơn vị để ổn định thị trường, tăng giá trị xuất khẩu không thực hiện được mà còn gây ra tình trạng lãng phí.



“Hàng loạt nhà máy xay xát, kho chứa mới được xây dựng để đáp ứng yêu cầu của nghị định 109. Trong thời gian tới khi xuất khẩu gạo thu hẹp lại thì số nhà máy đó đi đâu, hàng ngàn tỉ đồng vốn ngân hàng đổ vào đó sẽ giải quyết thế nào” - ông Dũng thắc mắc.



Mở rộng cho tư nhân



Theo các chuyên gia, thời gian qua VN vẫn tập trung vào các thị trường như Philippines, Indonesia, Malaysia... nhưng bản thân các thị trường này cũng đã có sự thay đổi trong cách thức mua bán.



Thay vì ký hợp đồng giữa các chính phủ như trước, các nước nhập khẩu đã chỉ định doanh nghiệp hoặc giao cho khối tư nhân thực hiện việc mua gạo. Tỉ lệ hợp đồng tập trung cũng giảm từ mức chiếm gần 70% tổng lượng gạo xuất khẩu (năm 2007) xuống còn trên dưới 20% như vài năm gần đây.



Trong khi đó, ngày càng có thêm các nhà cung cấp gạo mới như Campuchia, Myanmar cạnh tranh thị trường gạo cấp thấp với VN. Điều này được minh chứng bằng việc kể từ năm 2011 đến nay, giá xuất khẩu gạo của VN giảm khá mạnh dù tỉ lệ gạo cao cấp, gạo thơm trong cơ cấu xuất khẩu gạo của VN liên tục tăng lên.



Theo TS Nguyễn Đức Thành - giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn chính sách VEPR, ngành xuất khẩu gạo của VN hiện vẫn do các doanh nghiệp nhà nước chiếm vai trò thống lĩnh nên ít tính cạnh tranh, thị trường xuất khẩu không được đa dạng. Trong khi gạo Thái Lan có mặt trên 200 quốc gia thì gạo VN chỉ có một số thị trường nhất định.



Do định hướng xuất khẩu vào các thị trường tập trung và có tính độc quyền cao như thời gian qua dẫn đến việc doanh nghiệp bị động khi tập quán buôn bán gạo thay đổi. Khi tỉ lệ các hợp đồng Chính phủ giảm mạnh thì VN phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc.



TS Nguyễn Đức Thành cho biết với các chính sách xuất khẩu hiện tại, doanh nghiệp tư nhân trong ngành lúa gạo chỉ phát triển dưới mức trần khi mà lên tới nơi thì rơi xuống chứ không thể nào vượt qua được. Trong khi ngành xuất khẩu cá tra không có các rào cản này nên các doanh nghiệp đã vượt qua biên giới nội địa để tìm tới thị trường thế giới.



“Nếu không mở cửa thị trường ra mà vẫn giữ độc quyền như hiện nay thì doanh nghiệp tư nhân không có động cơ để đầu tư, phát triển và vươn ra thị trường lớn” - ông Thành khẳng định.



Độc quyền xuất khẩu gạo?

Theo Trần Mạnh





Tuổi trẻ

Số lượt xem: 88
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website