Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Kinh tế - Đầu tư

Kinh tế nông nghiệp đứng mũi chịu sào

Chủ nhật 14/08/2011 20h:03
Kinh tế nông nghiệp đứng mũi chịu sào
Năm năm liền, kinh tế nông nghiệp đã “đứng mũi chịu sào” giúp Việt Nam phát triển ổn định và vùng thoát khỏi khủng hoảng, trong khi đầu tư vào lĩnh vực này lại thấp hơn các khu vực khác.

Đầu tư và hiệu quả



Hiện nay nông nghiệp (gồm toàn bộ khu vực I, nông - lâm - ngư) đang chiếm hơn 20% GDP nhưng đầu tư vào đây chỉ chiếm chưa đến 3% GDP mà lại giảm rất nhanh từ sau năm 2000 (hình 1).



Đầu tư giảm thì tốc độ tăng trưởng chậm lại. Tăng trưởng trung bình hàng năm của khu vực I trong giai đoạn 1996-2000 là 4,4%, giai đoạn 2001-2005 là 3,8% và 2006-2010 chỉ còn 3,5%. Đây cũng là nguyên nhân của tình trạng tăng giá lương thực, thực phẩm, dẫn đến lạm phát cao trong thời gian qua.



Điều đáng nói là tuy đầu tư vào nông nghiệp ít nhưng hiệu quả lại cao hơn so với nhiều ngành khác. Năm 1995, hệ số GDP trên đồng vốn đầu tư của khu vực I là 6/1, năm 2005 là 4,8/1; trong khi ở khu vực II (công nghiệp) và khu vực III (dịch vụ) năm 2005 chỉ đạt 1,7/1 và 1,5/1.



Nếu trong các năm qua vốn đầu tư cho nông nghiệp được dành nhiều hơn thì tăng trưởng của ngành này sẽ cao hơn và nền kinh tế chắc chắn đạt hiệu quả hơn. Đáng tiếc là vốn đầu tư vào nông nghiệp lại giảm từ sau năm 2000; trong đó vốn đầu tư của Nhà nước (chiếm đến 40%) giảm rất mạnh (hình 2).



Khi nông nghiệp chưa hấp dẫn đầu tư tư nhân thì sự sụt giảm đầu tư của Nhà nước càng làm suy yếu khả năng tăng trưởng của nông nghiệp. Vì sao hiệu quả vốn đầu tư vào nông nghiệp cao, nhưng đầu tư vào đây lại rất thấp? Câu trả lời là bởi nông nghiệp có quá nhiều rủi ro. Từ phụ thuộc vào thiên nhiên, thời tiết cho đến biến động thị trường và chính sách giá cả.





Nhưng nguyên nhân sâu xa là từ nhận thức về vai trò của nông nghiệp trong quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế.Trong nhiều năm qua, thể chế cho phát triển nông nghiệp cũng chưa được quan tâm đúng mức.



Chẳng hạn trong thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thì khu vực I chỉ chiếm 6% về giấy phép, 2,5% về vốn đăng ký của cả nước (tính đến năm 2009). Số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản chỉ chiếm 4,2% trong tổng số doanh nghiệp (tính đến năm 2008).



Thiếu vắng đầu tư tư nhân là trở ngại lớn cho việc phát triển nông nghiệp bởi nếu chỉ dựa vào các hộ cá thể, rất khó để đưa nền nông nghiệp tiến lên những phân khúc giá trị gia tăng cao hơn.



Đứng mũi chịu sào



Nông nghiệp là ngành kết nối rất cao với nhiều ngành kinh tế khác: cung cấp đầu vào cho công nghiệp chế biến thực phẩm, chế biến xuất khẩu; sử dụng sản phẩm của các ngành công nghiệp và dịch vụ như nhiên liệu, phân bón, hóa chất, máy móc cơ khí, năng lượng, tín dụng, bảo hiểm…



Ngoài ra, nông nghiệp còn liên quan mật thiết đến sức mua của dân cư và sự phát triển thị trường trong nước. Bởi với 50% lực lượng lao động cả nước đang làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp và 70% dân số sống ở nông thôn, thu nhập của lao động nông nghiệp cao hay thấp có ảnh hưởng rất lớn đến sức cầu của thị trường nội địa và tiềm năng đầu tư dài hạn.



Tuy nhiên, với mức thu nhập trung bình hiện nay của một lao động nông nghiệp chỉ bằng 40% so với mức chung của nền kinh tế, khả năng huy động vốn đầu tư từ nông dân hầu như là không thể.



Hiện nay, lĩnh vực nông nghiệp đang tập hợp hàng chục chuỗi giá trị với hàng ngàn nhà máy, hàng vạn cơ sở sản xuất và chiếm đến một phần tư tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước. Không phải công nghiệp, mà chính là từ nông nghiệp đã hình thành nên những cụm ngành đầu tiên để Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu qua hoạt động xuất khẩu.



Kinh tế nông nghiệp đang và sẽ còn đứng mũi chịu sào cho cả nền kinh tế. Nhưng trên thực tế, vai trò của nông nghiệp và nhận thức về nông nghiệp đã bị lu mờ trong quá trình gọi là “chuyển dịch cơ cấu kinh tế sang công nghiệp”. Quan niệm về chuyển dịch cơ cấu kinh tế hiện nay đang bị hiểu một cách máy móc, sai lệch.



Ở nhiều địa phương, chuyển dịch cơ cấu được hiểu một cách đơn giản là phải làm sao để công nghiệp chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu kinh tế. Do vậy nhiều địa phương cứ thích mở thêm khu công nghiệp, trong khi nông dân lại thiếu đất sản xuất.



Cần phải làm khác



Tình trạng biến đổi khí hậu đã làm thay đổi rất nhiều những quan niệm trước đây khi đặt lại vai trò của nông nghiệp trong nền kinh tế toàn cầu. Khi toàn cầu hóa đang ở thế thượng phong, khi quan niệm về một thế giới phẳng dễ dàng cho mọi giao dịch quốc tế thì quan niệm quốc gia không cần có tài nguyên, không cần có một nền nông nghiệp vững chắc mà chỉ cần tập trung vào công nghiệp hoặc dịch vụ chuyên môn sâu ở một nhóm sản phẩm là có thể giàu có, thịnh vượng khá phổ biến.



Nhưng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, thách thức về lương thực, thực phẩm, những quốc gia nghèo tài nguyên, yếu kém nông nghiệp chính là những quốc gia dễ bị tổn thương nhất. Cơn bão giá lương thực, thực phẩm mấy năm gần đây trên thế giới là hậu quả của việc xem nhẹ phát triển nông nghiệp ở quy mô toàn cầu. Các quốc gia không có tiềm năng nông nghiệp giờ đây phải chạy đi tìm kiếm nguồn đất cho sản xuất.



Nông nghiệp là ngành đóng góp cho sự ổn định kinh tế, và giờ đây có thể tạo ra sự giàu có cho quốc gia. Vấn đề nằm ở chỗ tiến bộ công nghệ và quản trị được áp dụng vào nông nghiệp như thế nào. Để làm được điều này, vấn đề quan trọng là phải thay đổi nhận thức về nông nghiệp, từ đó thay đổi cách ứng xử, từ chủ trương đến chính sách và hành động trên thực tế.



Theo TS Võ Hùng Dũng



TBKTSG
Số lượt xem: 115
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Danh sách tin hot 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website