Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Kinh tế - Đầu tư

Đập Xayaburi: Xây trước, điều chỉnh sau?

Thứ 4 23/11/2011 10h:38
Đập Xayaburi: Xây trước, điều chỉnh sau?
Tổng lượng phù sa từ đập Manwan ở biên giới Trung Quốc và Pak Chom là khoảng 5% tổng lượng phù sa đến ĐBSCL.
Thiếu hiểu biết về sông Mekong





Tuyên bố quan trọng nhất của báo cáo Poyry là quy trình PNPCA (Thông báo, Tham vấn và Đồng thuận) đã hoàn tất. Poyry viết: “… Tại cuộc họp ngày 19.4.2011, quá trình tham vấn trước đã được xem là kết thúc vì không có thỏa thuận gia hạn quy trình này giữa các quốc gia thành viên và bất cứ chủ đề thêm nào liên quan đến dự án Xayaburi sẽ được đặt lên bàn thảo luận tại cuộc họp cấp bộ truởng”. Có thể thấy tuyên bố này ngược với tuyên bố của MRC đăng trên trang web của tổ chức này: “... Quyết định về quá trình tham vấn trước đối với dự án đề xuất thủy điện Xayaburi sẽ được đặt lên bàn xem xét ở cuộc họp cấp bộ trưởng vì họ chưa đạt được kết luận chung nào về việc tiến tới đối với dự án này như thế nào”.

Báo cáo Poyry viết rằng: “Tổng lượng phù sa từ đập Manwan ở biên giới Trung Quốc và Pak Chom là khoảng 5% tổng lượng phù sa đến ĐBSCL. Vì vậy trong trường hợp lý thuyết là 100% phù sa đến đập Xayaburi bị lưu giữ lại thì tổng lượng phù sa đến ĐBSCL cũng chỉ giảm 5%”. Điều này cho thấy Poyry thiếu hiểu biết về hệ thống sông Mekong, vì đập Manwan không phải nằm ở biên giới Trung Quốc như Poyry nói, và nếu Xayaburi giữ lại 100% phù sa thì có nghĩa là Xayaburi giữ toàn bộ phù sa của phần lưu vực phía trên Xayaburi (kể cả phía trên của Manwan) chứ không phải từ Manwan đến Pakchom như báo cáo viết. Sự thiếu nhất quán như ví dụ trên làm giảm rất nhiều độ tin cậy đối với báo cáo của Poyry.



Nội dung một đằng, kết luận một nẻo



Kết luận trong phần tóm tắt của báo cáo Poyry trái ngược với nội dung bên trong của báo cáo. Trong các nội dung phân tích, báo cáo Poyry lặp lại nhiều lần rằng còn có thêm nhiều nghiên cứu vì còn nhiều khoảng trống kiến thức, còn nhiều hợp phần của công trình chưa được mô tả kỹ thuật và còn nhiều vấn đề phải cải thiện mới đáp ứng điều kiện tuân thủ với Hướng dẫn thiết kế ban đầu của MRC. Trong khi đó phần kết luận lại cho rằng “Về nguyên tắc được thiết kế tuân theo các hướng dẫn thiết kế của MRC”!



Để đáp lại các quan ngại về tác động liên quan đến phù sa, dinh dưỡng, thủy sản, Poyry đưa ra một số kiến nghị để cải thiện nhưng rất võ đoán, chưa hề được kiểm chứng trong bối cảnh Mekong đối với loại đập này, thực tế lại làm gia tăng rủi ro. Cụ thể: Kiến nghị về đường cá đi của Poyry có cải thiện so với thiết kế ban đầu của nhà đầu tư, nhưng vẫn chưa được kiểm chứng là có thể hiệu quả đối với sự đa dạng loài và lượng sinh khối lớn của cá trong mùa di cư của sông Mekong.



Về việc xả phù sa, Poyry đưa ra kiến nghị cải thiện xả phù sa qua đập. Tuy nhiên, trên thế giới chưa có phương pháp xả phù sa như thế có thể thực hiện được với tầm cỡ của hệ thống sông như sông Mekong. Thời gian và tần suất xả chưa rõ và rất có thể điều này đòi hỏi một tỉ lệ nước rất lớn của mùa lũ, vì vậy nhà vận hành đập sẽ khó chấp nhận phương pháp này vì sẽ làm mất sản lượng điện trong mùa lũ. Báo cáo Poyry xác định là hàm lượng phù sa sẽ rất cao khi xả nhưng lại không bàn gì về tác động đến chất lượng nước hạ lưu.



Poyry còn kiến nghị một trạm sinh sản cá để thả lại một số loài cá chính bị suy giảm và các loài hiếm hoặc đã biến mất khỏi dòng sông. Kiến nghị này là phi thực tế bởi cá sông Mekong rất đa dạng và từ hàng ngàn năm nay đã tiến hóa thích nghi với điều kiện môi trường sông chảy. Khi có đập chắn biến sông thành hồ thì nhiều loài cá sẽ mất đi do không thích nghi được với điều kiện hồ, thì việc thả lại các loài cá sông đã không thích nghi được vào hồ chứa cũng vô ích.



Cứ xây rồi điều chỉnh sau?



Báo cáo Poyry công nhận rằng nhà đầu tư chưa tiến hành phân tích tác động vỡ đập và vỡ đập dây chuyền và chưa có kế hoạch khẩn cấp, nhưng một mặt khuyến cáo cứ xây dựng Xayaburi. Điều này không phù hợp với cách làm tốt nhất theo tiêu chuẩn quốc tế về an toàn đập, đòi hỏi tất cả các vấn đề an toàn đập phải được hiểu đầy đủ trước khi đưa ra quyết định đối với dự án, do tiềm năng gây ra thảm họa đối với hạ lưu. Mặc dù vậy, báo cáo Poyry cho rằng quá trình xây dựng là quá trình thích nghi và các nghiên cứu cũng như các điều chỉnh có thể được thực hiện sau khi việc xây dựng bắt đầu. Như vậy, song song với việc tuyên bố quá trình tham vấn đã kết thúc và khuyến khích cách làm “Xây ngay, nghiên cứu, điều chỉnh sau”, báo cáo Poyry muốn đặt các quốc gia vào “chuyện đã rồi”.



Việc báo cáo Poyry khuyến khích “vừa xây, vừa nghiên cứu, vừa điều chỉnh” là không phù hợp, bởi: tác động tích lũy và xuyên biên giới của tất cả 12 dự án, đặc biệt là đối với ĐBSCL vẫn chưa được hiểu rõ. Các tài liệu hiện có từ các nhà đầu tư, từ chính phủ Lào và các báo cáo đánh giá nhanh của MRC vẫn chưa tạo sự hiểu biết đầy đủ về mức độ và thời gian của các tác động của các đập dòng chính đối với ĐBSCL. Đặc biệt, như báo cáo SEA của MRC tuyên bố, sông Mekong không nên được dùng làm “điểm thí nghiệm” cho những thiết kế, công nghệ chưa kiểm chứng và còn thiếu dữ liệu.



Một quyết định thông qua một dự án dòng chính với nhiều vấn đề chưa kiểm chứng, nhiều khoảng trống kiến thức, nhiều kiến nghị võ đoán như thế sẽ là một tiền lệ xấu cho tất cả 11 dự án khác sẽ làm phức tạp mức độ và tăng tốc thời gian tác động đối với càc cộng đồng ven sông - đặc biệt là ở ĐBSCL. Đối với một dòng sông quốc tế có tầm quan trọng toàn cầu như sông Mekong, nguyên tắc cẩn trọng nên được áp dụng, tức là quyết định tiến hành xây dựng đập trên dòng chính chỉ nên được đưa ra khi chắc chắn không có tác động đáng kể hoặc sẽ có những biện pháp tránh, giảm, hay khắc phục được tiến hành.



Theo Nguyễn Hữu Thiện



(*) Trưởng nhóm tư vấn quốc gia--Đánh giá Môi trường Chiến lược 12 dự án thủy điện dòng chính Mekong.



Nguồn SGTT



Số lượt xem: 120
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website