Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Kinh tế - Đầu tư

Hợp tác công tư: Để sân chơi thật sự công bằng

Thứ 4 18/07/2012 10h:21
Hợp tác công tư: Để sân chơi thật sự công bằng
Từ nay đến năm 2025, TP.HCM cần khoảng 880.000 tỉ đồng để xây dựng phát triển hạ tầng giao thông.

Trong khi nguồn vốn ngân sách của thành phố để đầu tư cho hạ tầng ngày càng hạn hẹp, nguồn vốn từ ODA cũng ít dần, thì việc thu hút vốn đầu tư từ tư nhân đang là giải pháp tích cực.



Tuy nhiên, giải pháp ấy đang bộc lộ nhiều bất cập khi mà các doanh nghiệp tư nhân cho biết, họ đang phải chơi ở một sân chơi thiếu bình đẳng và có nhiều rủi ro. Điều này được phản ánh tại hội thảo Thực hiện dự án đối tác công – tư do viện Nghiên cứu phát triển thành phố phối hợp với công ty cổ phần Saigon Media tổ chức vào ngày 17.7 ở TP.HCM.





Thiếu bình đẳng trong công – tư



Đã đầu tư nhiều dự án hạ tầng tại TP.HCM theo hình thức BOT hay BT, nhưng ông Dương Quang Châu, phó giám đốc công ty cổ phần Đầu tư hạ tầng kỹ thuật thành phố (CII) cũng phải thốt lên rằng, đầu tư theo hình thức công – tư còn rất nhiều bất cập, nhà đầu tư còn chịu nhiều rủi ro.



Ông Châu dẫn chứng từ một dự án đầu tư theo hình thức BOT: dù hợp đồng hai bên ký kết đã ghi rõ về mức phí sẽ thu, lộ trình tăng giá vé… nhưng khi đến hạn thu tiền, tăng giá thì lại không nhận được sự đồng tình từ dư luận xã hội. Dù đã ký hợp đồng và có nghĩa vụ nhưng cơ quan nhà nước cũng không dám thực hiện nếu không được dư luận xã hội đồng tình.



Đó là chưa kể tình trạng, người ký hợp đồng là đại diện các cơ quan nhà nước nhưng khi tăng giá vé, tăng phí thì lại phải thông qua Hội đồng nhân dân. “Đây là một sự bất hợp lý, bất công cho các doanh nghiệp, bởi khi ký họ chỉ biết đến đại diện cơ quan nhà nước”, ông Châu nói.



Thực tế “phũ phàng” từ câu chuyện của CII được ông Nguyễn Đăng Trương, phó cục trưởng cục Quản lý đấu thầu bộ Kế hoạch và đầu tư, thừa nhận ngay: ở đây đã có sự va chạm về luật mà phần thiệt thuộc về nhà đầu tư. Bởi đầu tư theo hình thức đối tác công – tư, bản thân nó đã là một hợp đồng dài hạn lớn giữa Nhà nước và tư nhân. Mà đã là hợp đồng thì phải có luật chơi công bằng, đó là lời ăn lỗ chịu cho cả hai bên. Thế nhưng ở đây, mới chỉ nhìn về khía cạnh pháp luật đã có một sự va chạm không công bằng.



Dẫn câu chuyện từ dự án cầu Phú Mỹ ra làm ví dụ, luật sư Nguyễn Quang Hưng cho rằng, trong hình thức đầu tư công – tư thì vai trò của nhà đầu tư tư nhân cần phải được ghi nhận là một “đối tác” của Nhà nước với địa vị “bình đẳng” theo bản chất của kinh doanh. Thế nhưng sau nhiều năm tham gia tư vấn cho các dự án BOT, luật sư Hưng đưa ra kết luận: “Nhà đầu tư tư nhân ngoài việc phải chịu đựng sự nhận thức chưa đúng của khu vực công về vai trò của tư nhân, trong quan hệ đối tác công – tư thì vẫn có sự dè dặt, thiếu tin tưởng, thiếu trách nhiệm trong việc lập kế hoạch, đến xây dựng vận hành một dự án. Điều này dẫn đến nhà đầu tư dù có sự hợp tác với Nhà nước cũng đã không đảm bảo được lợi ích tối thiểu theo dự toán hai bên thống nhất”.



Thu hút đầu tư chưa hiệu quả

Dẫn chứng điển hình cho việc thu hút đầu tư công tư trong các năm qua chưa hiệu quả, TS Vũ Thành Tự Anh, chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright Việt Nam cho biết, trong cơ cấu đầu tư hạ tầng cơ sở Nhà nước mong muốn chỉ phải bỏ tiền ngân sách 25%, 17% sẽ từ nguồn vốn ODA, 58% còn lại Nhà nước mong muốn sẽ huy động được từ tư nhân. Thế nhưng dù đã làm nhiều phương thức, đến nay Nhà nước mới huy động được từ tư nhân khoảng 10%!



Ông Nguyễn Hồng Ninh, giám đốc công ty cổ phần Đầu tư phát triển hạ tầng IDICO cũng bộc bạch, đơn vị của ông thực hiện hai dự án, một dự án theo hình thức BOT “nâng cấp quốc lộ 1A” thì mãi hơn bảy năm mới xong, dự án BT nâng cấp đường Hà Huy Giáp dù đã triển khai hơn một năm nay nhưng vẫn chưa xong phần thủ tục.



Ông Ninh nói thẳng, dù Nhà nước kêu gọi doanh nghiệp tham gia phát triển hạ tầng theo hình thức “đổi đất lấy hạ tầng”, nhưng Nhà nước lại yêu cầu doanh nghiệp phải làm quy hoạch 1/500 của khu đất được đổi, mà làm được quy hoạch thì sẽ mất nhiều thời gian và tiền bạc! Theo ông Ninh, dù dưới dạng đầu tư nào thì tư nhân cũng là người bỏ tiền tươi thóc thật ra, Nhà nước cũng chỉ là người trả góp nên mọi rủi phần lớn đều nghiêng về phía doanh nghiệp.



Nặng cơ chế xin cho



Những bất cập trên được nhiều đại biểu đúc kết bởi nguyên nhân sâu xa là “tại cơ chế xin – cho”. Ông Trương cho rằng, không chỉ còn tồn tại ở nhiều cơ quan nhà nước mà ngay cả ở nhiều doanh nghiệp cũng thích cơ chế này. Bởi có xin cho thì phần lợi mới lớn.



Theo luật sư Trương Trọng Nghĩa, cơ chế xin cho, tư duy nhiệm kỳ còn tồn tại ở nhiều địa phương. Một dự án thực hiện theo hình thức công – tư gặp thuận lợi hay không thuận lợi, phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Trong đó, nếu lãnh đạo theo tư duy nhiệm kỳ, lấy thành tích, sợ tốn kém thì cũng sẽ rất khó có dự án tốt. Đó là chưa kể có tình trạng nhiều dự án được thực hiện theo hình thức đổi đất lấy hạ tầng, nhưng doanh nghiệp chỉ quan tâm đến miếng đất được đổi mà không quan tâm đến xây dựng cầu, đường thì rất quan ngại.



Tiếp lời, ông Trần Du Lịch, phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM đề xuất, cần phải bỏ ngay hình thức đầu tư đổi đất lấy hạ tầng vì cơ chế này đã tồn tại từ xa xưa. “Con đường phải đấu thầu, miếng đất phải đấu giá. Tất cả phải minh bạch, công khai. Còn đổi chác sẽ còn chậm phát triển”, ông Lịch nói.



Cần một đạo luật



Theo TS Vũ Thành Tự Anh, chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright Việt Nam, khung pháp lý của hình thức đầu tư PPP hiện chưa rõ ràng, nhiều rủi ro. Hình thức PPP là một dạng đầu tư công – tư bao trùm lên cả các hình thức đầu tư khác như BOT hay BT. Tuy nhiên, hiện nay đầu tư theo PPP và BOT lại được thực hiện theo hai khung pháp lý khác nhau. Trong đó, khung pháp lý của BOT rõ ràng hơn, đầy đủ hơn, hiệu lực cao hơn, rộng hơn. Còn PPP chỉ được gói gọn trong quyết định 71 do Thủ tướng ban hành.



Ông Tự Anh ví von: “Nếu chúng ta đẻ ra PPP nhưng không bao trùm được BOT thì giống như chúng ta đặt một tập hợp mẹ vào một tập hợp con”.



TS Trần Du Lịch đề xuất, muốn thu hút được đầu tư theo hình thức PPP thì cần phải thay đổi “thân phận” cho PPP bằng việc cho ra đời một đạo luật của PPP. Hiện nay PPP đang tồn tại được là nhờ một quyết định. Về địa vị, quyết định đó đã thất thế vì một quyết định không thể cao hơn nghị định, luật được.



Ý kiến của ông Lịch gần như được 100% đại biểu tham dự hội thảo tán thành. Theo ông Châu, chỉ khi nào có luật thì khi ấy các doanh nghiệp mới được đối xử công bằng. Ngoài việc tìm kiếm lợi nhuận, các doanh nghiệp cũng rất muốn được chia sẻ trách nhiệm xã hội với Nhà nước. Tuy nhiên, sẽ rất khó khăn nếu cái gì cũng mù mờ.



Ông Lịch đúc kết: “Đây là lúc Nhà nước phải thể hiện được vai trò của mình trong mối quan hệ giữa chức năng nhà nước với chức năng thị trường trong nền kinh tế thị trường hiện đại”.



Theo Tùng Quang



SGTT



Số lượt xem: 84
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website