Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
Kinh tế - Đầu tư

TS Nguyễn Đức Kiên: Tái cấu trúc phải quy trách nhiệm từ Chính phủ đến Bộ

Thứ 2 13/05/2013 13h:29
TS Nguyễn Đức Kiên: 
Tái cấu trúc phải quy trách nhiệm từ Chính phủ đến Bộ
Tái cơ cấu muốn làm được ở từng cấp phải có người chịu trách nhiệm. Nếu không thì ai làm cũng được và làm thế nào cũng không sao, kiểu gì cũng đúng. Như vậy chỉ có thất bại.

TS Nguyễn Đức Kiên, Phó Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội bày tỏ quan điểm về tái cấu trúc nền kinh tế cũng như những góp ý cần bổ sung đối với Đề án tổng thể tái cấu trúc vừa được Chính phủ thông qua.

Ai là người chịu trách nhiệm trước Đảng trước dân?



 - Thưa ông, thời gian qua có nhiều ý kiến góp ý về đề án tổng thể tái cấu trúc nền kinh tế đã được Chính phủ thông qua. Cơ bản những ý kiến này cho rằng Đề án chưa ổn và cần phải bổ sung cụ thể hơn. Ở góc độ Ủy ban kinh tế của Quốc hội, ông có quan điểm như thế nào?



TS Nguyễn Đức Kiên: - Tôi cho rằng những góp ý của chuyên gia thời gian qua ý nào cũng có cái lý của họ. Với tư cách là của một người vừa trong cuộc, vừa chuyên gia thì tôi nghĩ rằng phải có cái gì đó căn cơ hơn về tái cơ cấu.



Chúng ta đã biết mục tiêu của tái cơ cấu đã ghi trong cương lĩnh 2011 và trong Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 11 đã rất rõ. Thế nhưng, mục tiêu đó cũng không thể đặt ra khỏi bối cảnh chung của Việt Nam đang đứng.

Hiện nay, chúng ta đang hoàn toàn tách Việt Nam ra khỏi môi trường xung quanh của khu vực và thế giới. Cho nên nói thế nào cũng đúng. Nói theo kiểu làm từ trên xuống hay từ dưới lên cũng đều có cái lý của nó.



TS Nguyễn Đức Kiên: Nói tái cơ cấu nhưng trách nhiệm là Thủ tướng, hay Phó thủ tướng hay bộ trưởng… không ai biết
TS Nguyễn Đức Kiên: Nói tái cơ cấu nhưng trách nhiệm là Thủ tướng, hay Phó thủ tướng hay bộ trưởng… không ai biết

Nhưng cái quan trọng nhất ở đây, ai là người chịu trách nhiệm trước Đảng, trước nhân dân về việc tái cơ cấu này? Tái cơ cấu không nên tham gia sâu quá vào việc điều hành của từng đơn vị, nhưng nếu bây giờ người dân muốn hỏi ai chịu trách nhiệm. Khi gặp người ta phản đối hay ca ngợi thì người ta phải có người cụ thể để phản ánh.



Ví dụ một doanh nghiệp, khi gặp có thể nói ‘năm trước anh điều chỉnh giúp doanh nghiệp chúng em rất có lợi. Em cám ơn anh’, vậy điều đó phải nói cho ai. Vị trí này hoàn toàn không có, người đó là Thủ tướng, hay Phó thủ tướng hay Bộ trưởng… không ai biết. Như vậy điều kiện tiên quyết nhất của đề án tái cơ cấu là không có.



Cái thứ hai nữa, chúng ta tái cơ cấu theo ý chủ quan hay do áp lực của quốc tế tác động. Ở đây nếu tái cơ cấu theo ý chủ quan, muốn bán hàng nhưng quốc tế không mua. Thế thì vấn đề đặt ra là sẽ không làm được.



Chính vì thế phải nói lại nếu đã xác định mục tiêu tái cơ cấu và lộ trình đi, cũng như những điều kiện tác động vào thì phải thiết kế một con tàu khác. Nếu con tàu đi đường sông sẽ khác với con tàu ra biển lớn. Vậy tái cơ cấu là để đi ở trong sông hay đi ra biển thì phải khác nhau, nhưng giờ đang không rõ ràng.



Hiện nay cứ nói tái cơ cấu là nâng cao hiệu quả. Đúng quá rồi. Nhưng hiệu quả đó để doanh nghiệp bán ở trong nước hay xuất khẩu ra nước ngoài? Vậy nếu xác định hàng đem bán ra nước ngoài thì phải xác định tái cơ cấu cho phù hợp với cái ở bên ngoài chứ không phải là sự duy ý chí của chúng ta.



Chúng ta đang có một cái rất buồn cười là giao việc tái cơ cấu cho một ông 58-59 tuổi làm. Ông ta vẽ ra xong được duyệt rồi nghỉ hưu. Ông lãnh đạo sau làm thế nào khi đề án đã được duyệt rồi? Vấn đề nằm ở chỗ này.



Tôi muốn nhắc lại là tái cơ cấu muốn làm được ở từng cấp phải có người chịu trách nhiệm. Nếu không làm được thì sau hai năm sẽ phải chịu kỷ luật gì. Thế nhưng ở đề án không có. Vì vậy, ai làm cũng được và làm thế nào cũng không sao, kiểu gì cũng đúng.



Cứ nói tái cơ cấu nền kinh tế, vậy mô hình nền kinh tế là gì. Ví dụ trong lĩnh vực tài chính ngân hàng muốn thành lập nhiều ngân hàng thương mại cổ phần to với tầm cỡ vốn của khu vực; hay là tái cơ cấu để nâng cao hiệu quả các tổ chức tín dụng nhỏ nhưng người dân được lợi, doanh nghiệp được lợi. Hai cái này khác nhau.



Tức là phải có mục tiêu từ đó xây dựng mô hình tương ứng. Từ mô hình đó mới định ra kết cấu phải như thế nào.



Ví dụ việc sáp nhập của Eximbank với ACB, nói đây là ngân hàng lớn hay nhỏ mà lại phải sáp nhập. Tại sao ngân hàng Sacombank lớn như thế mà lại bị Eximbank sáp nhập xong rồi lại đi sáp nhập với một ngân hàng nữa. Điều này có nghĩa là gì thì ta không nói được.



Đấy là những cái để thấy chúng ta đang mất định hướng.



Chúng ta tái cơ cấu là để tăng trưởng phát triển, vậy trong nền kinh tế này cái gì đang tạo cho chúng ta xuất siêu. Có phải là sản xuất ô tô, xi măng hay cơ khí… Hoàn toàn không phải lĩnh vực này mà chính là các sản phẩm nông nghiệp, dệt may, da giày.



Vậy xin quay trở lại, với dệt may và da giày chúng ta đã làm gì cho ngành này phát triển. Trong chuỗi phân công giá trị của một sản phẩm dệt may và da giày chia làm 4 phân đoạn (thiết kế, sản xuất vật liệu, gia công và phân phối) thế thì các doanh nghiệp của chúng ta tham gia vào được những công đoạn nào. Tính định hướng của nhà nước, các doanh nghiệp nhà nước đi trước mở đường cho lĩnh vực này thế nào là không có.



Chúng ta nói cổ phần hóa, đúng rồi. Nhưng trăm hoa đua nở, chỉ nở được một lúc rồi lụi tàn. Doanh nghiệp mất sức cạnh tranh.



Bây giờ tổng kết lại, hàng xuất khẩu sang Nhật, EU, Mỹ, Canada thì xuất siêu, nhưng với Trung Quốc và Asean chúng ta lại nhập siêu. Định hướng của chúng ta đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp, vậy có phải chúng ta giữ mãi mô hình xuất siêu đối với các nước công nghiệp tiên tiến và nhập siêu đối với các nước sản xuất vật tư hay không? Nếu mô hình kiểu này thì chỉ có chết chứ sống sao được? Vấn đề là chúng ta phải công khai, minh bạch mục tiêu, biện pháp điều hành kinh tế.



Với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, chính sách ưu đãi của nhà nước sau khi có luật đầu tư nước ngoài, khi có luật doanh nghiệp thì bỏ luật đầu tư nước ngoài liệu đã đúng chưa? Chúng ta có cần đầu tư 5-7 tỷ đô la vào xây dựng các khu resot hay các khu đô thị mới hay không? Hay ưu đãi cho những doanh nghiệp như Samsung, hay Canon có thể sản xuất sản phẩm với lượng lớn. Liệu chính sách của chúng ta đã thỏa mãn chưa (?!).



Điều này phải nói thật là tính hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam đang giảm dần. Mới đây khi bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản sang thăm Việt Nam cũng nói như vậy. Vậy mình chuyển những góp ý của ban vào đề án như thế nào là không có.



Tức là càng nói nhiều thì các doanh nghiệp và những người trực tiếp làm tái cơ cấu lại không có định hướng.



Chúng ta không có đủ lực để làm cả nền kinh tế. Khi nói xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tức là chúng ta đã phải chấp nhận chính phủ không thể làm hết việc của thị trường mà chỉ có thể định hướng theo. Nếu nền kinh tế là cả một con tàu thì định hướng chỉ là cái bánh lái. Đó là cơ chế chính sách. Vì không rõ ràng nên cái thì làm sâu quá, cái thì nông quá, rất khó.



Không quy rõ, bỏ phiếu tín nhiệm cũng bằng không!



- Trước những hạn chế ông chỉ ra như vậy thì có cách nào để thay đổi, khắc phục hay không? Thưa ông?



Đề án của Chính phủ thông qua vào tháng 2 cũng chỉ là đề án định hướng. Nhược điểm lớn nhất là không chỉ rõ người chịu trách nhiệm. Điều này hoàn toàn có thể thay đổi được bằng cách làm bổ sung.



Chỉ cần làm thêm một quyết định, quy định rõ với cấp nào ai chịu trách nhiệm. Sau hai năm phải làm được theo lộ trình. Khi đó Quốc hội mới có thể bỏ phiếu xem Chính phủ có điều hành được không, bộ trưởng có làm được không.



Nay cứ nói chung chung, không biết ai trong Chính phủ làm tái cơ cấu thì bỏ phiếu tín nhiệm cũng bằng không.



 - Thưa ông, vậy vấn đề tái cơ cấu sẽ được đề cập như thế nào trong kỳ họp tới đây?



 Hiện nay trong báo cáo thẩm tra của Ủy ban kinh tế của Quốc hội cũng đã đề cập đến. Tất nhiên trong liều lượng báo cáo, Ủy ban cũng chỉ nêu những nét chính. Ngoài ra trong thảo luận tại hội trường, trên cơ sở gợi ý của Ủy ban kinh tế được Ủy ban thường vụ Quốc hội thống nhất, các đại biểu Quốc hội sẽ bàn sâu. Trên cơ sở những ý kiến này, Chính phủ sẽ phải có những điều chỉnh của mình.



 - Theo ông Quốc hội sẽ phải tham gia vào việc tái cơ cấu như thế nào cho hiệu quả?



 Tôi nghĩ Quốc hội không thể làm thay được mà giám sát cũng phải có thời gian nhất định khi anh em đã làm được đó thì mới giám sát, chứ chưa làm được gì thì rất khó. Như vậy sẽ không tạo sự chủ động cho bên hành pháp. Giờ cứ định ra lộ trình thực hiện, người chịu trách nhiệm trên cơ sở đó Quốc hội sẽ giám sát.



Sau kế hoạch 2 năm mới biết được ai làm cái gì. Sau đó trao đổi mới thấy khi làm thì có luật nào vướng và điều chỉnh. Như vậy, Quốc hội cũng rất năng động để đáp ứng với tình hình thực tế.



- Nếu sửa ông có nghĩ là thành công?



 - Tôi nghĩ là sửa thì tính khả thi sẽ cao hơn. Cứ quy trách nhiệm rõ ràng giao toàn quyền cho người chịu trách nhiệm. Không thể để hơi một tí là trình Chính phủ giải quyết. Lâu lâu lại có thông báo ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng.



 - Nhưng còn lực cản từ lợi ích nhóm mà nhiều chuyên gia vẫn phát biểu sẽ phải can thiệp như thế nào, thưa ông?



 Bây giờ chúng ta phải nhìn hai phía lợi ích nhóm là xấu hay tốt chứ không nên nói chung chung.



Ví dụ ở góc độ các cổ đông của ngân hàng, khi góp vốn để ngân hàng hoạt động vậy việc làm tối đa hóa lợi nhuận trên vốn đầu tư để chia cho các cổ đông là lợi ích nhóm hay lợi ích xã hội? Hiến pháp và luật pháp Việt Nam không cấm người đầu tư tối đa hóa lợi nhuận. Vì vậy phải khen họ quản trị doanh nghiệp tốt, tối đa hóa lợi nhuận nên không thể nói là xấu.



Ngay cả Đảng cũng là lợi ích nhóm. Ngay từ câu đầu tiên ‘Đảng là của giai cấp công nhân…’ tức là giai cấp công nhân ở đây là nhóm lợi ích. Từng nhóm phân tầng trong xã hội tốt lên thì xã hội sẽ tốt lên. Thế mới có khẩu hiệu ‘dân giàu nước mạnh’ là như vậy.



Nhưng hiện nay tôi hiểu mọi người dùng cụm từ ‘lợi ích nhóm’ là có ẩn ý phía sau chứ không phải như những gì tôi đã phân tích. Những lợi ích nhóm thể hiện một số người đi cấu kết với một bộ phận cán bộ biến chất để có lợi từ đất đai, thuế nhập khẩu, xuất khẩu, bán rẻ tài nguyên… để chia chác mới là lợi ích nhóm xấu.



Phải để cho thị trường làm việc của thị trường



 - Trong đề án có nói việc phân bổ nguồn lực, vậy theo ông nguồn lực nên phân bổ như thế nào thì phù hợp?



Theo TS Nguyễn Đức Kiên, thử hỏi 14 liên doanh ô tô đã đóng góp được gì cho Việt Nam?.
Theo TS Nguyễn Đức Kiên, thử hỏi 14 liên doanh ô tô đã đóng góp được gì cho Việt Nam?

 Tôi xin nói lại về mô hình, định hướng tăng trưởng. Tái cơ cấu không chỉ là tái phân phối lại nguồn lực. Nếu làm điều này theo ý chủ quan thì chúng ta sẽ thất bại. Chúng ta phải theo tín hiệu của thị trường, những gì thị trường chấp nhận thì phải phân bổ nguồn lực hợp lý vào đó để giữ và phát triển thị trường, sản phẩm sẽ có tính cạnh tranh. Với những ngành không có lợi thế phải tham gia vào phân phối lao động.



Cái quan trọng nhất trong phân bổ nguồn lực của đất nước không phải chia ra ngành nào cũng có và đều phải làm.



Ví dụ Singapore, nguồn lực của đất nước tập trung vào dịch vụ và du lịch là chủ yếu. Họ không có nhà máy sản xuất ô tô, máy kéo, máy bay mà vẫn là quốc gia vào top 10 có thu nhập tốt nhất, đời sống của người dân cũng tốt nhất.



Chúng ta cứ nói có nhiều lợi thế nhưng không tận dụng được nó. Nói độc lập tự chủ về kinh tế nhưng không phải là cái gì cũng làm. Có một thời kỳ chúng ta sai lầm là mở rộng quá nhiều sản xuất cơ khí và ô tô. Nhưng thử hỏi 14 liên doanh ô tô đã đóng góp được gì cho Việt Nam? Đây là điển hình của những gì chúng ta đã sai.

Nay phải dũng cảm để nhìn nhận lại rằng định hướng của chúng ta sai nên mười mấy năm nay ngành công nghiệp ô tô của chúng ta đổ xuống sông xuống biển. Thử xem trên thế giới có bao nhiêu nước tự sản xuất được ô tô.



Chúng ta lại quay trở lại ngành công nghiệp đóng tàu và sự thất bại của Vinashin. Không phải là quốc gia nào có biển cũng phải đóng tàu. Còn đây Việt Nam đóng đủ các loại tàu... làm sao mà trở thành cường quốc đóng tàu được?



Hãy nhìn sang đội tàu treo cờ Paloma xuất thân từ quốc gia nhỏ nhưng đội tàu treo cờ Paloma lại rất lớn trên thế giới.



Cái bệnh hoành tráng cái gì cũng muốn lớn nhất Đông Nam Á, Châu Á, hay lần đầu tiên... sẽ không giúp chúng ta thành công. Chừng nào chúng ta bớt bệnh hình thức, huân chương huy chương thì sẽ đi vào thực chất.



Xin trân trọng cảm ơn ông!



Theo Bích Ngọc





Đất Việt













Số lượt xem: 88
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website