Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Kinh tế - Đầu tư

Sửa Hiến pháp: Viện trưởng Nghiên cứu lập pháp nói về quan hệ "tam quyền"

Thứ 3 28/05/2013 11h:18
Sửa Hiến pháp: Viện trưởng Nghiên cứu lập pháp nói về quan hệ "tam quyền"
TS.Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp, thành viên Ban Biên tập, Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, đã có cuộc trao đổi với phóng viên về những quan điểm trong sửa đổi Hiến pháp 1992.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, TS. Đinh Xuân Thảo cho rằng nguyên tắc phân công, phối hợp và kiểm soát lẫn nhau của các nhánh quyền lực nhà nước là chủ trương đổi mới trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, nhưng lại chưa được thể hiện rõ ràng.



Quan điểm"quyền lực Nhà nước là thống nhất; có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp" được ghi trong Cương lĩnh Đại hội Đảng lần thứ XI nhằm tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa.

TS.Đinh Xuân Thảo, Viện trưởng Viện Nghiên cứu lập pháp, thành viên Ban Biên tập, Ủy ban Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992, đã có cuộc trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Chính phủ về việc thể hiện quan điểm này trong Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992.



Nhiều ý kiến cho rằng nếu Chính phủ là cơ quan “chấp hành” của Quốc hội thì tính năng động trong điều hành sẽ bị giảm đi. Ý kiến của ông về vấn đề này như thế nào?



TS.Đinh Xuân Thảo: Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 vẫn khẳng định Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất, thực hiện quyền hành pháp, cơ quan chấp hành của Quốc hội cũng không ảnh hưởng gì thẩm quyền chức năng của Chính phủ.



Vấn đề một số đại biểu Quốc hội đề nghị bỏ cụm từ “chấp hành” cũng thừa nhận Chính phủ vẫn là cơ quan chấp hành Quốc hội, nhưng khi xác định Chính phủ là cơ quan “hành pháp” thì trong đó cũng bao hàm việc tuân thủ Quốc hội.



Theo nguyên lý tổ chức quyền lực, Việt Nam cũng như các nước khác thừa nhận quyền lực chính trị thuộc về nhân dân, thể hiện ở Điều 2 của Hiến pháp hiện hành và Dự thảo sửa đổi Hiến pháp. Nhân dân sử dụng quyền lực đó thông qua dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện. Trong tổ chức thực hiện quyền lực thì thể hiện rõ quyền lực Nhà nước tập trung thống nhất ở nhân dân nhưng được nhân dân trao cho bộ máy Nhà nước thay mặtmình để thực hiện.



Đến lượt mình, bộ máy Nhà nước thực hiện phân công, phối hợp và kiểm soát giữa 3 quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Trong việc thực hiện 3 quyền này có các cơ quan chủ yếu là Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án và Viện Kiểm sát. Trong sự phân công này thì những cơ quan thực hiện 3 quyền trên đều là cơ quan quyền lực nhưng trong đó, Quốc hội là cơ quan cao nhất của quyền lực Nhà nước. Quốc hội được nhân dân trực tiếp bầu ra và thay mặt nhân dân phân công, bầu các chức danh cho hai nhánh quyền lực kia. Chính vì thế các cơ quan quyền lực được phân công phải chấp hành Quốc hội.



Thưa ông, đấy là về việc phân công quyền lực Nhà nước, nhưng còn việc kiểm soát quyền lực lẫn nhau giữa các cơ quan này thì sao? Đơn cử, một số góp ý vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp quy định "Chính phủ có quyền đề nghị Quốc hội dừng thực hiện các dự án luật nếu Chính phủ thấy không phù hợp với thực tiễn" đã không được Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp tiếp thu?



TS.Đinh Xuân Thảo: Quyền kiến nghị nói trên của Chính phủ thường được thực hiện ở các quốc gia có hệ thống chính trị tam quyền phân lập sâu sắc. Ở nước ta, ban đầu, chúng tôi có kiến nghị là đưa nội dung này vào Dự thảo sửa đổi Hiến pháp nhưng xét thấy không phù hợp.



Đối với các nước có hệ thống chính trị tam quyền phân lập thì thành viên của Chính phủ không là thành viên của Quốc hội. Nhưng ở nước ta thì thành viên Chính phủ thì cũng là đại biểu Quốc hội và tham gia thảo luận dự án luật ở các khâu, vì thế Chính phủ không cần đề nghị dừng thi hành luật khi được Quốc hội thông qua. Trong quá trình thảo luận, nếu Chính phủ có ý kiến không đồng ý thì Quốc hội vẫn xem xét và chấp thuận nếu xét lập luận của Chính phủ là đúng. Trên thực tế đã có những trường hợp như thế.



Hai hình thức giám sát quyền lực



Vậy việc giám sát quyền lực nói chung của ba nhánh quyền lực Nhànước làlập pháp, hành pháp vàtư phápởbản Dựthảo sửađổi Hiến pháp năm 1992 mới nhấtđược thể hiện nhưthếnào, thưa ông?



TS.Đinh Xuân Thảo: Thực ra giám sát nội bộ (giám sát bên trong) của ba nhánh quyền lực Nhà nước nói trên là chưa rõ. Chỉ rõ giám sát của Quốc hội với các cơ quan hành pháp và tư pháp, còn giám sát ngược lại của hai nhánh quyền lực này với Quốc hội thì chưa rõ. Cái này cũng cần phải nghiên cứu thêm.



Tuy nhiên, Ban Biên tập muốn tăng cường giám sát bên ngoài làgiám sát của nhân dânđối với việc thực hiện phân công, phối hợp quyền lực Nhà nước. Giám sát của nhân dânđược thực hiện thông qua cácđại biểu Quốc hội, vàquan trọng hơn nữa làcóthiết chếHộiđồng Hiến pháp.



Xin ông cho biết hai hình thức giám sát này sẽ được thực hiện ra sao để đảm bảo quyền lực Nhà nước không bị cơ quan nào lạm dụng?



TS Đinh Xuân Thảo: Giám sát ở bên trong thì thông qua giám sát của Quốc hội, thanh tra, kiểm tra. Hoạt động này đang được làm thường xuyên và cũng xác định rõ vụ việc, quy trách nhiệm cụ thể và có chế tài hợp lý.



Đối với giám sát bên ngoài của nhân dân thông qua các cơ quan như Mặt trận, đánh giá của cử tri, đại biểu Quốc hội... thì cũng chưa được làm thường xuyên, quy củ và chưa quy trách nhiệm hay hậu quả pháp lý. Phải tăng cường thực hiện hình thức giám sát này vì dư luận xã hội rất quan trọng. Nhiều người nói họ sợ dư luận xã hội hơn là sợ hình phạt. Nhưng phải làm thế nào cho nó có cơ chế thành hoạt động thường xuyên, rộng khắp thì ta chưa làm được.



Ví dụ, báo chí đăng tải thông tin chính xác thì thể hiện tốt giám sát bên ngoài nhưng việc đó làm được thường xuyên, chính xác, khách quan hay không thì phải nghiên cứu.



Thế nên có thiết chế mới là thành lập thêm Hội đồng Hiến pháp sẽ giúp cho hình thức giám sát bên ngoài đối với các hoạt động của các cơ quan lập pháp, hành pháp và tư pháp nhằm tránh tình trạng lạm quyền.



Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992 mới nhất có thêm quy định trong Chương VII về Chính phủ là "Thủ tướng và các Bộ trưởng, thành viên Chính phủ phải giải trình trước nhân dân về điều hành của mình". Theo ông, nội dung này có gì mới?



TS.Đinh Xuân Thảo: Đây là một quy định nhằm khẳng định rõ hơn tính chủ quyền của nhân dân đối với Nhà nước, chính thức thể hiện vai trò giám sát của nhân dân với Chính phủ, cơ quan thực hành quyền hành pháp.



Quy định trách nhiệm giải trình của các thành viên Chính phủ đối với dân vì Chính phủ do dân gián tiếp bầu ra. Trong khi đó Chính phủ giải trình trước Quốc hội mới chỉ là giải trình cho người đại diện cho dân thôi, còn trách nhiệm của Chính phủ nếu có điều kiện thì phải giải trình trước dân, công bố công khai cho dân biết.



Tuy nhiên, dân biết việc chỉđạo, điều hành kinh tế-xãhội nhưthếnào, nắmđược tình hình, hiện trạng của vấnđề, còn để cócơ chếgiải quyết những vướng mắc (nếu có) thì phải cầnđến Quốc hội.



CácỦy ban của Quốc hội trực tiếp chịu trách nhiệm, theo dõi quản lý Chính phủ sẽ kiểm soát và theo dõi giải trình của Chính phủ (trước dân và trước các Ủy ban) có hợp lý không (còn gọi là điều trần). Điều trần không phải chỉ là nêu lên yếu kém mà cái chính là chấp nhận tính hợp lý của thực trạng là do chủ quan, khách quan hay do cơ chế thì trong thẩm quyền của mình, Quốc hội sẽ tạo điều kiện cho Chính phủ làm tốt hơn.



Xin trân trọng cảm ơn ông!



Theo Thành Chung



Số lượt xem: 70
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website