Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Kinh tế - Đầu tư

Công nghiệp ô tô lúng túng tìm hướng đi

Thứ 6 29/10/2010 17h:40
Công nghiệp ô tô lúng túng tìm hướng đi
Không có hàng trăm triệu đô la được các nhà đầu tư nước ngoài đổ vào như ở Thái Lan trong 1 năm trở lại đây, ngành công nghiệp ô tô Việt Nam vẫn cứ chơi vơi...
Phóng viên Báo Đầu tư trao đổi với ông Lê Dương Quang, Thứ trưởng Bộ Công thương về cơ hội cho ngành ô tô.

Vẫn rất nhiều ô tô nguyên chiếc trong đó có nhiều xe siêu sang được nhập khẩu vào Việt Nam, cho dù nhiều biện pháp hạn chế nhằm kiềm chế nhập siêu các hàng hóa xa xỉ như ô tô đã được đưa ra trong thời gian qua. Ông đánh giá về tình hình này như thế nào, từ xu hướng tiêu dùng, thị hiếu của người mua ô tô... đến cách thức kiềm chế nhập khẩu các hàng hóa xa xỉ?   Việc ô tô nguyên chiếc vẫn được tiếp tục nhập khẩu nhiều vào VN mặc dù đã có nhiều biện pháp hạn chế được đưa ra, phản ánh nhiều vấn đề mà các cơ quan quản lý Nhà nước cũng như nhà SX cần phải lưu tâm: Trước hết, rõ ràng là nhu cầu mua sắm xe cá nhân trong xã hội vẫn có và ngày càng tăng, bất chấp những khó khăn về hạ tầng GT, chỗ đỗ… Đây có lẽ là điều tất yếu khi thu nhập, mức sống của một bộ phận người dân tăng đáng kể. Tuy nhiên, việc mua sắm nhiều xe đắt tiền cho thấy không ít người vẫn coi sở hữu xe sang là cách để thể hiện bản thân, thể hiện đẳng cấp, chứ ko đơn thuần là phục vụ nhu cầu đi lại. Đây là xu hướng tiêu dùng không nên ủng hộ.   Nó không chỉ gây lãng phí lớn, mà còn làm sâu thêm cái hố ngăn cách giàu nghèo. Thứ hai, rõ ràng là các DN ô tô trong nước chưa đáp ứng được nhu cầu của xã hội (ở đây tôi chỉ nói đến nhu cầu chính đáng, tức là xe thông dụng chứ ko phải xe siêu sang) mặc dù họ có đủ khả năng. Vậy thì ở đây có 2 vấn đề: về chính sách, phải chăng là do chính sách chưa phù hợp nên chênh lệch giá giữa xe nhập và xe lắp ráp chưa đủ để khuyến khích người dân mua xe nội? Về phía nhà SX thì phải chăng vẫn còn tư tưởng “ăn xổi”, tranh thủ kiếm lợi nhuận nhanh thay vì xây dựng, nuôi dưỡng một thị trường nội địa lớn mạnh? Tôi chưa đủ thông tin để kết luận, nhưng chúng ta cần phải suy nghĩ. Thứ ba là vấn đề tâm lý, dân ta vẫn có tâm lý chuộng xe ngoại nguyên chiếc vì chất lượng tốt hơn. Đây là điều mà các nhà SX ô tô trong nước phải lưu ý nếu muốn cạnh tranh với xe nhập.   Vấn đề tiếp theo là hiệu lực của các giải pháp giảm nhập siêu (nhất là đối với các mặt hàng xa xỉ) và các giải pháp về quản lý giao thông. Có lẽ các giải pháp này chưa đủ mạnh, hoặc chúng ta chưa tận dụng tối đa, kết hợp đồng bộ mọi biện pháp có thể để hạn chế số lượng xe nói chung và lượng nhập khẩu xe nói riêng. Một số nước quy định hạn chế xe lưu thông theo ngày chẵn-ngày lẻ, thu phí lưu hành, phí môi trường rất cao, thu phí cao đối với xe chỉ chở 1 người…, tóm lại là tạo ra sự bất tiện cho người sử dụng (đương nhiên đi kèm là GT công cộng phải tốt). Chúng ta cũng nên tham khảo để áp dụng các biện pháp phù hợp.

Về hạn chế nhập khẩu hàng xa xỉ, cùng với các biện pháp đang áp dụng, tôi cho là nên xem xét việc tăng thuế TTĐB.


Rất nhiều doanh nghiệp ô tô nước ngoài vẫn xem Việt Nam là thị trường tiềm năng trong tương lai nhưng lại chọn các nước láng giềng như Thái Lan để đầu tư nhiều trăm triệu USD trong khoảng 1 năm qua? Thực tế này đem lại viễn cảnh Việt Nam phải chi ra nhiều ngoại tệ để nhập khẩu ô tô phục vụ nhu cầu của người tiêu dùng trong vài năm tới. Phải chăng Việt Nam không cần phát triển ngành công nghiệp ô tô thưa ông?


Việt Nam, với tốc độ tăng trưởng kinh tế được dự kiến vẫn ở mức cao trong nhiều năm tới, với dân số đông và trẻ sẽ là thị trường tiềm năng lớn của ngành CN ô tô (chưa nói đến việc xuất khẩu sang thị trường khu vực và thế giới thông qua tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu), vì vậy VN rất cần phát triển ngành CN ô tô của mình nếu ko muốn bỏ trống thị trường này cho các nhà SX nước ngoài, nhất là khi chúng ta đã có những cơ sở ban đầu của ngành CN này. Vấn đề là nên xây dựng ngành CN ô tô theo hướng nào. Hiện Bộ Công Thương đang triển khai xây dựng Quy hoạch phát triển ngành CN ô tô VN và chúng tôi hy vọng sẽ tìm được hướng đi đúng cho ngành CN này.


Các doanh nghiệp nước ngoài đã không chịu đầu tư mạnh vào Việt Nam và hiện vẫn nhắc lại quan điểm "Chính phủ cần ban hành chính sách liên quan như thuế dài hơi và có tính ổn định để họ tính toán kế hoạch của mình" và thời gian 2018 chả còn bao xa. Tuy nhiên, đề nghị này tới nay vẫn chưa được thực hiện. Lý do là vì đâu thưa ông?


Cá nhân tôi cho rằng quan điểm của các DN (ko chỉ riêng nước ngoài) về việc cần có 1 chính sách ổn định (tối đa có thể), nhất là về thuế, là đúng và cần được xem xét nghiêm túc. Ngoài ra, chính sách còn cần phải minh bạch và có thể tiên liệu được. Nhiều nhà đầu tư lớn đã nói họ hoàn toàn hiểu rằng VN là nền kinh tế đang chuyển đổi nên việc chính sách thay đổi là khó tránh, nhưng điều họ mong muốn là khi chính sách thay đổi cần cho họ thời gian để điều chỉnh chiến lược, kế hoạch kinh doanh.           


Để làm được điều đó, trước tiên là các nhà làm chính sách phải thực sự có năng lực, phải đánh giá được tác động, dự đoán được hệ quả của chính sách cả trước mắt và lâu dài, phải tự đặt mình vào vị trí người bị chính sách đó điều chỉnh và phải phối hợp chặt chẽ với những cơ quan, ngành liên quan cũng như với nhà SX để đạt được lợi ích chung một cách hài hoà. Nói chung, chính sách cần phải đi trước, đón đầu thực tiễn cuộc sống chứ không chỉ để xử lý việc phát sinh. Đây chính là cái mà ta còn yếu và là lý do khiến chúng ta rất lúng túng trong việc đề ra chính sách đối với nhiều ngành, trong đó có ngành CN ô tô.


Các DN nước ngoài cũng đã đề xuất một kế hoạch phát triển dài hơi với việc đưa ra ý tưởng "dòng xe chiến lược", kèm theo các điều kiện ưu đãi từ cách đây 1 năm, nhưng giờ vẫn chưa có ý kiến chính thức về việc có nên phát triển "dòng xe chiến lược" hay không từ phía các cơ quan chức năng. Theo ông, ngành công nghiệp ô tô có nên phát triển theo hướng lựa chọn dòng xe chiến lược để tập trung hay không?


Việc chọn “dòng xe chiến lược” thực tế không phải ý tưởng gì mới mẻ. Mỗi công ty, đối với mỗi thị trường đều phải có một hoặc một vài sản phẩm mang tính chiến lược để tập trung đầu tư phát triển và chiếm lĩnh thị trường. Việc xác định sản phẩm chiến lược cho một ngành phaỉ dựa trên cơ sở nghiên cứu kỹ nhu cầu, dự báo xu hướng tiêu dùng, khả năng cạnh tranh, các nguồn lực… và cao hơn nữa là tạo ra nhu cầu. Điều này đòi hỏi sự phối hợp rất chặt chẽ giữa cơ quan quản lý với nhà SX và phụ thuộc rất nhiều vào nhà SX. Tiếc rằng, đối với ngành CN ô tô VN, quan điểm về dòng xe chiến lược giữa các nhà SX còn cách biệt nhau khá xa và nguyên nhân có lẽ là do sự phối hợp, liên kết giữa các nhà SX còn yếu.   Tôi cho là ngành CN ô tô VN cần phải chọn được dòng xe chiến lược để Nhà nước có chính sách hỗ trợ một cách hiệu quả và Hiệp hội các nhà SX ô tô (VAMA) phải tăng cường hơn nữa vai trò của mình, giúp CP đề ra định hướng và chính sách thích hợp đối với dòng xe chiến lược; đồng thời phải tạo được sự gắn kết giữa các nhà SX, đặc biệt là trong việc đầu tư, phân công-hợp tác SX để cùng được hưởng lợi từ chính sách chung.       

Ông đánh giá thế nào về nỗ lực nội địa hóa của các doanh nghiệp ô tô tại Việt Nam? Đặc biệt là các doanh nghiệp 100% vốn Việt Nam? theo ông cần chính sách gì từ phía nhà nước để thúc đẩy các doanh nghiệp gia tăng hàm lượng sản xuất tại Việt Nam, để phát triển công nghiệp phụ trợ và giảm nhập siêu?


Mặc dù ko ít ý kiến cho rằng chương trình NĐH ngành CN ô tô của VN ko thành công, song tôi thấy ko hẳn như vậy. NĐH trong hoàn cảnh chúng ta đi sau, lại phải thực thi các cam kết hội nhập, là vô cùng khó. Tuy nhiên, các DN ô tô đã làm được nhiều việc. Một số DN VN - mà đi đầu là Trường Hải, Xuân Kiên và 1 vài DN khác - đã đầu tư rất lớn cho việc NĐH và đã đạt được những kết quả ko thể phủ nhận. Những DN FDI như Toyota, Honda lại chọn cách làm khác là ko trực tiếp đầu tư mà lôi kéo các DN vệ tinh SX để cung cấp chi tiết, phụ tùng, không chỉ cho nhà SX tại VN mà còn xuất khẩu. Tuy nhiên, chương trình NĐH vẫn bị chậm và thực sự còn lúng túng.   Để thúc đẩy sự gia tăng hàm lượng SX tại VN thì trước tiên cần tạo được lòng tin cho DN, tạo môi trường thuận lợi cho CN hỗ trợ phát triển nhanh, đề ra và thực thi một số chính sách khuyến khích, ưu đãi cụ thể. Hiện Bộ Công Thương đang gấp rút hoàn chỉnh dự thảo QĐ của Thủ tướng CP về khuyến khích phát triển một số ngành/sản phẩm CN hỗ trợ, trong đó có CN hỗ trợ phục vụ ô tô.   Bộ Tài chính mới đây đã đưa ra dự thảo thuế nhập khẩu mới theo hướng giảm mạnh đối với các dòng xe tải dưới 5 tấn khiến các doanh nghiệp trong nước phản đối mạnh mẽ bởi sự không nhất quán trong chính sách phát triển ngành công nghiệp ô tô, khi chiến lược phát triển ngành mới được thông qua chưa đến 5 năm theo hướng khuyến khích các DN đầu tư vào xe tải, xe bus như một bước đi đầu tiên nhằm phát triển ngành này. Ngoài ra, một số doanh nghiệp như Trường Hải hay Xuân Kiên cũng đã đầu tư vài trăm tỷ đồng để phát triển sản xuất ô tô thay thế hàng nhập khẩu, giảm áp lực nhập khẩu và vẫn đang đầu tư mạnh cho nội địa hóa.   Quan điểm của Bộ Công thương về vấn đề này như thế nào? nhất là khi xe tải dưới 5 tấn là một trong những mặt hàng trong diện kích cầu sản xuất trong nước?   Về dự thảo thuế NK mới của Bộ Tài chính thì tôi cho rằng đấy mới là ý tưởng mà Bộ Tài chính đưa ra để lấy ý kiến rộng rãi và tôi tin là Bộ Tài chính có đủ căn cứ, lý lẽ của mình để đưa ra ý tưởng đó. Cách làm như vậy là thận trọng. Bộ Công thương đã có văn bản góp ý, thể hiện rõ quan điểm của Bộ Công thương. Về nguyên tắc, nếu một chính sách đang vận hành bình thường, được xã hội chấp nhận thì chưa cần phải sửa. Thứ hai là chúng ta đang khuyến khích sử dụng hàng hoá SX trong nước, nếu chính sách mới làm cho hàng trong nước khó cạnh tranh hơn thì phải hết sức cân nhắc. Thứ ba, nếu lộ trình hội nhập (về giảm thuế) chưa bắt buộc phải giảm thuế thì không cần thiết phải đẩy sớm lộ trình đó.   Ngoài ra, cũng cần phải dự đoán xem nếu giảm thuế NK xe tải nguyên chiếc vào thời điểm này thì liệu loại xe nào sẽ tràn vào nước ta, tác động đối với chủ trương kiềm chế nhập siêu sẽ ra sao v.v… Có thể ý tưởng giảm thuế nói trên là nhằm buộc các DN SX loại xe này phải tăng năng lực cạnh tranh thông qua việc tăng nhanh hàm lượng SX trong nước và giảm giá bán. Tuy nhiên, cần cân nhắc kỹ và dành thời gian cho DN chuẩn bị, nhất là trong bối cảnh ngành CN hỗ trợ mới bắt đầu hình thành.      

Ông đánh giá thế nào về triển vọng của ngành công nghiệp ô tô vào năm 2018? khi đó chúng ta có thể sản xuất được những gì ngay tại Việt Nam mà có thể cạnh tranh trong điều kiện hàng rào thuế quan không còn cao như hiện nay?


Tôi tin là các DN ô tô VN, nhất là các DN có chiến lược phát triển, chiến lược kinh doanh dài hạn và rõ ràng, đều nhận thức được đầy đủ những thách thức sẽ gặp phải khi thuế NK giảm xuống còn 0-5% và họ đều đang chuẩn bị tích cực cho ngày đó.   Đương nhiên, sẽ có những DN ko trụ lại được, nhưng ngành CN ô tô VN sẽ vẫn phát triển. Tôi nghĩ rằng trong phân khúc xe tải cỡ nhỏ (dưới 5 tấn) và xe khách thì xe SX tại VN sẽ chiếm ưu thế. Ngoài ra, VN sẽ trở thành nhà cung cấp một số loại phụ tùng, chi tiết cho ngành CN ô tô trong khu vực. Tuy nhiên, Nhà nước cần tiếp tục hỗ trợ các DN, trước hết là trong việc tạo ra một môi trường KD thuận lợi và ổn định.   Theo Thanh Hương Báo đầu tư
Số lượt xem: 116
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website