Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
Doanh nghiệp

Vốn nhà nước, lại tình trạng “năm cha, ba mẹ”?

Thứ 7 09/06/2012 14h:41
Vốn nhà nước, lại tình trạng “năm cha, ba mẹ”?
Quản lý vốn nhà nước tại các doanh nghiệp đang rối bời, tình trạng “rút ruột” tiền nhà nước vẫn xảy ra.





Bộ Tài chính dự thảo quy định, sẽ có nhiều đầu mối để quản lý vốn nhà nước. Nhiều ý kiến cho rằng, nếu không minh bạch và thống nhất, đây cũng chỉ là “bình mới, rượu cũ” mà thôi.





Hợp lý hoá “rút ruột” tiền nhà nước





Một chiêu rút tiền phổ biến được thị trường ghi nhận là DN có vốn nhà nước đạt lợi nhuận cao nhưng chia cổ tức rất thấp, dành phần lớn lợi nhuận để trích quỹ đầu tư phát triển và triển khai đầu tư mới. Dự án được lập qua quýt và có nhận xét không khả thi, số tiền sau đó được gửi vào ngân hàng với lãi suất trên giấy tờ ở mức thấp. Ẩn sau giao dịch đó là tỷ lệ phần trăm và khoản “lại quả” cho lãnh đạo DN rất lớn.





Đây là một trong vô số cách “rút ruột” tiền nhà nước được hợp lý hóa một cách tinh vi. Chủ sở hữu vốn trong trường hợp này là Nhà nước, nhưng người đại diện cho ông chủ đã trục lợi để tư túi.





Bộ Tài chính dự định sẽ thực hiện chức năng chủ sở hữu đối với một số DNNN









Có lẽ, ít người biết về những chữ ký “ngàn vàng” của các ông chủ đại diện vốn nhà nước tại những dự án bất động sản. Có những chữ ký đã đem lại khoản lợi nhiều tỷ đồng cho người khác, khi thị trường bất động sản sốt nóng, vì chỉ cần được quyền mua, sang tay bất động sản là có khoản lời “khủng”.





“Bên chị chào giá thấp hơn, nhưng xin lỗi, chúng em đã ký hợp đồng làm dịch vụ độc quyền với DN A rồi. Chị cũng biết đấy, đó là công ty người nhà của sếp”. Đây là tình trạng phổ biến trong chuyện làm ăn kinh doanh của nhiều DN có vốn nhà nước. Những khoản thất thoát khổng lồ tới con số hàng nghìn tỷ đồng trong câu chuyện của Vinashin và Vinalines đang nóng hổi là ví dụ cho thấy vốn nhà nước đang được sử dụng lãng phí. Lãng phí cũng bởi cơ chế quản lý đại diện vốn nhà nước lỏng lẻo. Việc quản lý khối tài sản khổng lồ này đang trở nên rối bời hơn trước những dự thảo quy định mới chuẩn bị được ban hành.





Năm cha, ba mẹ?





4 năm sau cổ phần hóa, vốn nhà nước tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB) sau nhiều lần điều chuyển sang Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC), mới đây đã trở lại cơ quan chủ quản là Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Chỉ duy nhất ĐHCĐ lần đầu sau khi IPO của VCB nóng bỏng, bởi cổ đông nhỏ lẻ chưa biết quyền lực của ông chủ Nhà nước nên còn hào hứng phát biểu, đóng góp ý kiến. Các đại hội sau, mọi việc diễn ra bình lặng, bởi cổ đông biết rằng, có góp ý cũng không “đấu” lại được với tỷ lệ 97% vốn nhà nước.





Thị trường không rõ lý do tại sao vốn nhà nước tại VCB lại được chuyển toàn bộ về NHNN, nhưng rõ ràng, vừa là cơ quan chủ quản, lại vừa là ông chủ sở hữu, thật khó có thể khẳng định rằng, mọi quyết định của nhà quản lý luôn công tâm. Trong khi đó, các chủ trương trước đây của Nhà nước là cố gắng để tách bạch chức năng quản lý hành chính và chức năng chủ sở hữu vốn. Giới chuyên gia lo ngại, sự khép kín, không minh bạch là ở đây, lợi ích nhóm cũng là ở đây.





Trong dự thảo Đề án Tái cơ cấu DNNN, trọng tâm là tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2011 - 2015, vừa được Bộ Tài chính hoàn thành, có một nội dung gây tranh cãi. Đó là Việt Nam sẽ thành lập Tổng cục Quản lý, giám sát tài chính DN tại Bộ Tài chính. Đây là cơ quan đầu mối tổ chức theo dõi tình hình vốn, tài sản nhà nước tại DNNN, các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước. Bộ Tài chính cũng dự thảo rằng, các đơn vị (Cục hoặc Vụ) quản lý DN thực hiện chức năng chủ sở hữu ở các bộ, ngành có số lượng DNNN lớn hoặc giao Vụ Kế hoạch - Tài chính quản lý vốn ở các bộ có ít DNNN; các tỉnh thì giao Sở Tài chính quản lý vốn nhà nước của các DN trong tỉnh.





Trong khi đó, SCIC được thành lập vào năm 2005, với chức năng rất rõ ràng là đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước tại các DN và quá trình chuyển giao vốn nhà nước về tổng công ty này vẫn đang diễn ra.





Vậy thì, tới đây, khi tình trạng quản lý vốn nhà nước lắm mối như vậy có dẫn đến sự chồng chéo, lúng túng?









Cần một chính sách nhất quán





Tại Hội thảo Đổi mới cơ chế, chính sách tài chính hỗ trợ tái cơ cấu DNNN mới đây, chuyên gia Trương Đình Tuyển, nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại cho rằng, Việt Nam cần dẹp toàn bộ các DN hay cơ quan quản lý vốn nhà nước để thống nhất một đầu mối và chỉ nên có vốn nhà nước trong những lĩnh vực tư nhân không thể tham gia. Ông Tuyển không quan tâm đến vai trò của SCIC, bởi trên thực tế chưa diễn ra việc tập trung cổ phần của nhà nước vào một cơ quan có khả năng và chuyên môn để quản lý hiệu quả.





Khi SCIC được thành lập, người ta nhắc đến mô hình Temasek của Singapore khi DN này chủ động quản lý một danh mục đầu tư vốn nhà nước, tạo dòng tiền, tìm ra các cơ hội đầu tư vào các ngành mũi nhọn và sinh lợi lớn từ khoản vốn đó. Tuy nhiên, Việt Nam đang thiếu các điều kiện để mô hình này thành công. Đó là tính minh bạch trong hoạt động; tính chuyên nghiệp; chủ động trong quản lý và điều hành các hoạt động đầu tư. Nhiều ràng buộc trong quy định liên quan đến SCIC khiến chính bản thân DN này cũng lúng túng trong hoạt động. Đơn cử, quy định người đại diện vốn nhà nước của SCIC là công chức, tương tự như người đại diện vốn nhà nước ở các bộ, ngành khác. Là công chức, khi SCIC thoái toàn bộ vốn tại DN, SCIC sẽ bố trí công việc mới cho người đại diện ra sao?





Trở lại với câu chuyện trục lợi vốn nhà nước, đây là hệ quả tất yếu của một cơ chế quản lý thiếu chặt chẽ và không theo cơ chế thị trường, thiếu công cụ chế tài giám sát hoạt động của DN có vốn nhà nước chi phối, cũng như những người đại diện vốn nhà nước. Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, dù theo mô hình nào chăng nữa, nhiều hay ít đầu mối, nếu cơ chế quản lý, giao quyền đại diện vốn nhà nước không đảm bảo được tính minh bạch và tính thống nhất, chuyên nghiệp, thì mong ước để đồng vốn hiệu quả hơn vẫn trở nên xa vời.





Theo Anh Việt



ĐTCK



Số lượt xem: 111
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website