Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Doanh nghiệp

“Tấm áo” không làm nên tầm doanh nghiệp

Thứ 6 12/10/2012 18h:46
“Tấm áo” không làm nên tầm doanh nghiệp
Việc chuyển doanh nghiệp về các bộ chuyên ngành quản lý là việc Chính phủ giao cho các bộ chuyên ngành trách nhiệm quản lý, giám sát doanh nghiệp đó với tư cách là đại diện chủ sở hữu nhà nước.

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc kết thúc thí điểm hai tập đoàn trong lĩnh vực xây dựng (là Tập đoàn Sông Đà và Tập đoàn Phát triển nhà và đô thị) mở đầu cho quyết tâm tái cấu trúc tập đoàn kinh tế nhà nước.





Báo Đầu tư đã trao đổi với ông Nguyễn Hồng Quân, nguyên Bộ trưởng Bộ Xây dựng về những thăng trầm trong công tác tái cấu trúc doanh nghiệp nhà nước ngành xây dựng.





Thưa ông, hiện có hai động thái khá rõ nét trong phân định trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước đối với tập đoàn kinh tế nhà nước. Một là, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục giữ vai trò là đại diện cho phần vốn nhà nước. Hai là, giao trách nhiệm này cho các bộ.  Những động thái đó phản ánh điều gì, thưa ông?



Trước những diễn biến thực tế của tình hình kinh tế, việc đưa ra những quyết sách mới là cần thiết. Theo tôi, những đề nghị này không rõ cụ thể thế nào, nhưng chắc đều nhằm mục tiêu chính là nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong khu vực doanh nghiệp nhà nước và hiệu quả trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của khối doanh nghiệp này.



Thưc ra, không phải bây giờ vấn đề này mới được đặt ra. Cũng không phủ nhận có ý kiến cho rằng sẽ xuất hiện những bất cập từ việc không thống nhất, không tập trung trong thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của chủ sở hữu nhà nước đối với doanh nghiệp nhà nước.



Cần phải thấy rõ rằng, nhà nước là một thể thống nhất, bất kể cấp quản lý nào cũng là đại diện cho Nhà nước, vì thế, nếu bộ quản lý chuyên ngành được phân công thay Thủ tướng Chính phủ chịu trách nhiệm làm người đại diện chủ sở hữu thì về bản chất không có sự thay đổi nào cả. Nói cách khác, đó chỉ là cụ thể hóa sự phân cấp cho phù hợp với tình hình thực tế.



Việc này đã được thể hiện rất rõ trong công tác quản lý doanh nghiệp nhà nước từ trước, đối với các tổng công ty nhà nước 90 và 91.



Về bản chất, tổng công ty 90 hay 91 đều là doanh nghiệp nhà nước, có trách nhiệm và nghĩa vụ thực hiện đúng mục tiêu và đảm bảo hiệu quả, an toàn đồng vốn nhà nước được giao.



Điểm khác ở hai loại tổng công ty này, đó là doanh nghiệp nào do bộ chủ quản ký quyết định thành lập thì là tổng công ty 90. Các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực mà Chính phủ đánh giá là quan trọng, do Thủ tướng Chính phủ ký quyết định thành lập được gọi là tổng công ty 91. Có thể nói, mô hình, tên gọi của các loại hình doanh nghiệp không nói lên chất lượng hay tầm mức của doanh nghiệp đó.



Đúng như ông đã đặt vấn đề, đang có lo ngại về sự chồng chéo giữa chức năng quản lý nhà nước và chức năng quản lý sản xuất - kinh doanh của doanh nghiệp với tư cách là đại diện chủ sở hữu của các bộ?



Theo tôi, vấn đề quan trọng hơn là, cơ chế quản lý, giám sát doanh nghiệp nhà nước như thế nào cho hiệu quả và thực hiện đúng mục tiêu được giao.



Việc chuyển doanh nghiệp về các bộ chuyên ngành quản lý là việc Chính phủ giao cho các bộ chuyên ngành trách nhiệm quản lý, giám sát doanh nghiệp đó với tư cách là đại diện chủ sở hữu nhà nước.



Lâu nay có sự lẫn lộn về quan điểm trong hai khái niệm là thực hiện quyền quản lý của nhà nước với sự vận hành doanh nghiệp và quản lý phần sở hữu của nhà nước tại doanh nghiệp. Trên thực tế, các bộ quản lý ngành vẫn quản lý các doanh nghiệp có vốn nhà nước thuộc lĩnh vực của mình. Có nghĩa là vẫn chưa có sự tách bạch trong quản lý vốn nhà nước và quản lý doanh nghiệp. Nếu không tách bạch các khái niệm này trong tư duy quản lý của các bộ, thì tình trạng lẫn lộn trong hành xử của các bộ với doanh nghiệp nhà nước do bộ chuyên ngành thực hiện quyền và trách nhiệm của chủ sở hữu sẽ vẫn còn và hậu quả của sự lẫn lộn này thực sự rất phức tạp và khó lường.



Tôi được biết, Chính phủ đang thực hiện chủ trương chỉ giữ lại những tập đoàn kinh tế hoạt động trong những ngành, lĩnh vực quan trọng, trực tiếp tác động điều phối, dẫn hướng phát triển kinh tế theo định hướng của Chính phủ. Mọi người đang chờ đợi tiêu chí cụ thể cho việc xác định tập đoàn nào thuộc diện này, vì phải có được các tiêu chí cụ thể, việc tiến hành sàng lọc để lựa chọn duy trì hay không các tập đoàn, tổng công ty mà nhà nước tiếp tục nắm giữ 100% vốn, phân công cấp thực hiện vai trò đại diện chủ sở hữu nhà nước…



Có thể nói rằng, kết quả của quá trình tái cấu trúc tập đoàn, tổng công ty nhà nước đang phụ thuộc lớn vào kết quả cuộc sàng lọc, lựa chọn này?



Đúng như vậy. Việc lập các tiêu chí để lựa chọn đã là khó, nhưng để ra được quyết định lựa chọn lại còn khó hơn rất nhiều. Các tập đoàn như hiện nay được Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập, nhìn hình thức bên ngoài thì có vẻ giống nhau, nhưng thực chất lại không như vậy.



Với hai tập đoàn của Bộ Xây dựng được thành lập trước đây (Tập đoàn Sông Đà và Tập đoàn Phát triển nhà và Đô thị - HUD), việc thành lập được thực hiện theo tinh thần của Nghị định 101/2009/NĐ - CP (ngày 5/11/2009) của Chính phủ, theo đó, tập đoàn là một nhóm các công ty được tập hợp lại với nhau và tập đoàn chỉ là tên gọi mà không phải là một pháp nhân.



Từ khi các công ty trên được khoác trên mình “cái áo” tập đoàn, lập tức, với chức năng được trao, sinh ra một cơ quan hành chính cấp trên và dưới nó là một loạt các tổng công ty, công ty… vì vậy, để xử lý công việc  bỗng trở nên phức tạp hơn, do đó hiệu lực trong điều hành doanh nghiệp sẽ giảm đi.



Để quản lý tài sản của mình, Nhà nước phải phân cấp, các cấp độ khác nhau thực hiện quyền sẽ được quy định các quyền phù hợp với vị thế của cấp quản lý đó. Vì vậy, sự lo lắng về việc trực thuộc Chính phủ, hay trực thuộc bộ chuyên ngành là hoàn toàn không cần thiết.



Nếu chúng ta thực hiện đúng chức năng của từng bộ phận là, người thực hiện quyền quản lý nhà nước chỉ định ra mực tiêu và căn cứ vào hệ thống pháp luật, tạo ra một hành lang đủ để người người quản lý doanh nghiệp thực hiện mục tiêu được giao và người quản lý vận hành doanh nghiệp hoàn toàn tự chủ trong việc đảm bảo không được đi chệch hành lang và tạo thế để doanh nghiệp phát triển, đồng vốn đầu tư có hiệu quả cao, thì chắc chắn không còn ai lo ngại về việc doanh nghiệp mình trực thuộc cơ quan nào.



Sẽ có khó khăn gì trong việc thực hiện các dự án do bộ chủ quản làm chủ đầu tư, khi nếu doanh nghiệp thực hiện lại do chính bộ đó là người đại diện phần vốn? Đối với các dự án thực hiện bằng nguồn vốn ODA, thì từ năm 2000, các nhà tài trợ đã nghiêm cấm các doanh nghiệp hiện tượng mà họ gọi đấu thầu khép kín, thưa ông?



Nói từ góc độ về tâm lý, không thể loại trừ tình huống ưu ái doanh nghiệp trực thuộc quyền quản lý của mình. Nhưng theo tôi, cũng không phải quan ngại vì nhìn chung, hoạt động của các tổ chức, cá nhân đều được pháp luật điều chỉnh hành vi và các mối quan hệ.



Ví dụ, với việc đấu thầu chẳng hạn, dù một doanh nghiệp nào đó được ưu ái đến đâu đi chăng nữa, không một cấp nào có thể trao thầu trái quy định. Trong công tác đấu thầu, tôi không bình luận về sự quan ngại của Ngân hàng Thế giới, nhưng nếu doanh nghiệp đảm bảo những điều kiện hoàn toàn hợp pháp về hồ sơ kinh nghiệm, về doanh thu, nhân sự, công trình quy mô tương đương, thì tại sao lại phải quan ngại về việc họ trúng thầu? Hơn nữa, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 99/2007/NĐ – CP về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình, quan hệ kinh tế giữa các bên được điều chỉnh bằng hợp đồng kinh tế.



Khi mọi sự đã rất rõ ràng minh bạch, thì doanh nghiệp nào, trực thuộc ai quản lý trúng thầu có lẽ sẽ không còn là điều quan trọng.



Theo Ngọc Doanh



Báo Đầu tư









Số lượt xem: 69
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website