Chỉ số chứng khoán

Chỉ số thế giới
 
 
 
Câu chuyện kinh doanh

KTS Hồ Thiệu Trị: “Tôi đã không sai lầm khi về Việt Nam”

Thứ 2 25/06/2012 13h:49
KTS Hồ Thiệu Trị: “Tôi đã không sai lầm khi về Việt Nam”
Mãi rồi tôi cũng gặp được ông sau bao nhiêu lần hẹn, bởi công việc bộn bề của một kiến trúc sư hàng đầu chuyên thiết kế những công trình, dự án lớn khắp từ Bắc vào Nam đã khiến ông di chuyển không ngừng.
Nhà Hát Lớn Ngồi trò chuyện trong một không gian thật đẹp ngay tại văn phòng của ông tại Hà Nội với cách trưng bày vật dụng… rất đơn giản nhưng lạ đến mê mẩn. Cùng cách giao tiếp hiền hòa, chất phác đậm chất miền Tây Nam Bộ, nơi ông đã sinh ra và lớn lên và đặc biệt cái ánh mắt thể hiện rõ sự mạnh mẽ, cương quyết, đầy bản lĩnh trong tính cách của ông khiến Hồ Thiệu Trị, từ nhiều năm nay đã trở thành một người nổi tiếng. 
Từ một hành trình thay đổi…
Để nói về bản thân, ông sẽ tự “khắc họa” chân dung mình như thế nào?
Sinh ra và lớn lên ở miền đất Rạch Giá, Kiên Giang, sau khi tốt nghiệp Trường ĐH Kiến trúc Sài Gòn năm 1973, tôi sang Pháp học. Để khẳng định phần nào sự nghiệp của mình như vậy, tôi – một người con gốc Việt phải làm việc, lao động quần quật gấp 2-3 lần so với những đồng nghiệp bản địa khác. Giấc mơ của tôi là luôn hướng đến sự hoàn hảo trong nghệ thuật kiến trúc và phải đạt được giấc mơ đó bằng niềm đam mê cháy bỏng, bằng khả năng, sức lực tuyệt đối.
Dường như ông vẫn thạo tiếng Việt mặc dù đã xa xứ gần 40 năm?
Tôi đã 17 năm sống và làm việc tại Việt Nam mặc dù vẫn đi – về giữa Pháp và Việt Nam liên tục. Khoảng thời gian đó đã giúp tôi trau dồi được vốn tiếng Việt đã mất đi ít nhiều của mình. Có nhiều từ ngữ tôi nói theo cách của người Việt thời xưa khi tôi còn nhỏ và vì vẫn chưa “cập nhật” được theo cách nói hiện nay.
Thật khó hiểu, ông quyết định rời bỏ nước Pháp, rời bỏ Paris hoa lệ và công việc rất ổn định của mình để trở về Việt Nam, trong khi đất nước đang rất khó khăn và chập chững ở giai đoạn đầu mở cửa?
 KTS Hồ Thiệu Trị
Đó là câu chuyện dài mà tôi nghĩ rằng nó là “cái duyên”, là “định mệnh” để tôi trở về Việt Nam, dẫu tôi không phải là người duy tâm, sùng lễ bái. Vào đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, tôi và người bạn có một dự án thực hiện ở Trung Quốc về xây dựng. 
Sau khi làm việc ở đấy 3 tuần, chúng tôi trở về Pháp nhưng quá cảnh qua Hongkong và phải chờ gần chục tiếng đồng hồ sau đó mới tiếp tục bay về Paris. Trong quá trình chờ ở đây, tôi cứ hết ngồi rồi lại nằm, vạ vật ở sảnh, mệt mỏi lắm. Đang nằm đờ người trên ghế thì bất chợt tôi nhìn thấy bích chương quảng cáo cho Vịnh Hạ Long, kỳ quan thiên nhiên của thế giới được treo trên tường. Lúc đó, tôi chưa biết Vịnh Hạ Long như thế nào mà chỉ tưởng tượng trong đầu vì ngay từ hồi nhỏ tôi đã nghe người ta mô tả quá nhiều về Vịnh Hạ Long. 
Từ hồi ấy, tôi đã ước muốn được đặt chân đến mảnh đất kỳ thú này, nhưng do chưa có điều kiện nên tôi chưa biến ước muốn của mình thành sự thực. Vậy là trong lúc mệt mỏi, nghĩ lại ước mơ thuở ấu thời của mình, tôi tự hỏi: “Tại sao không thực hiện ước mơ của mình nhỉ”. Thế là quên hết mệt mỏi, tôi bật dậy ra đổi vé để về Việt Nam thay vì về Pháp như kế hoạch.
Và quyết định này không những thay đổi hành trình mà còn thay đổi cả cuộc sống, sự nghiệp của ông?
Đúng rồi. Nó còn là “cơ duyên” đầu tiên mở ra những “cơ duyên khác” để tôi tạo ra bước ngoặt lớn trong đời mình. Về đến Việt Nam, điểm dừng chân đầu tiên của tôi là Hà Nội. Vì phải từ Hà Nội tôi mới đi tiếp được Vịnh Hạ Long… Tôi đã thuê một phòng ở khách sạn tại trung tâm thủ đô để ở trong khi chờ đi thăm Vịnh Hạ Long. Và ở đây, tôi lại gặp “cơ duyên” thứ hai của mình.
Trước khi kể về “cơ duyên” thứ hai của mình, ông có thể cho biết đây có phải là lần đầu tiên ông đến Hà Nội không và cảm nhận ban đầu của ông về mảnh đất nghìn năm văn hiến này như thế nào? 
Đó đã là lần thứ hai tôi đến Hà Nội. Nhưng vì lần đầu vào năm 1991, đến Hà Nội chỉ có 3 ngày, lại trong đoàn chuyên gia của Pháp sang công tác tại Việt Nam nên tôi không có chút xíu thời gian  nào để thăm Hà Nội, lúc nào cũng bận rộn với công việc. Do đó, lần thứ hai đến Hà Nội nhưng lại có thể coi là lần đầu tiên vì mang lại cho tôi nhiều sự cảm nhận, cảm xúc về mảnh đất này. 
Rất bất ngờ tôi gặp lại người bạn đồng môn thuở sinh viên của mình sau bao nhiêu năm xa cách cũng ở tại khách sạn đó. Anh bảo sẽ đưa tôi đi thăm những nơi “Hà Nội” nhất. Thế là anh đưa tôi đi thăm khu phố cổ, phố cũ, Hồ Gươm, Hồ Tây…  Phải nói là thủ đô Hà Nội rất đẹp trong cảm nhận của tôi với nhiều cây xanh, mặt hồ nước lung linh, một đặc điểm tôi vô cùng yêu thích trong sự “sắp đặt” của tạo hóa mà không phải vùng đất nào, thủ đô nào cũng được thiên nhiên ưu đãi như vậy. 
Chúng trở thành nét điểm xuyết cho Hà Nội, tạo nên một không gian thanh bình, êm ả cho người dạo bước trên phố, tạo nên vẻ rất riêng cho thủ đô. Cùng với đó là những khu biệt thự, hành chính mang dáng dấp, kiến trúc cổ của khắp mọi miền nước Pháp, đặc biệt là ở khu vực Ba Đình và Hoàn Kiếm. Mỗi công trình là một tác phẩm kiến trúc riêng.
Nhưng trong cụm công trình làm nên không gian kiến trúc đặc thù của Hà Nội đó, không thể không kể đến Nhà hát Lớn, một sáng tạo về nghệ thuật kiến trúc của nhân loại, đồng thời mang dấu ấn văn hóa, lịch sử của dân tộc? 
Đây là nơi đầu tiên tôi được anh bạn đưa đến khi đi thăm Hà Nội. Trong cuộc đời kiến trúc sư của mình, dù đã được chiêm ngưỡng nhiều kiệt tác kiến trúc trên thế giới, nhưng khi đứng trước Nhà hát Lớn Hà Nội, tôi vẫn bị hút rất mạnh bởi vẻ tinh tế đến từng chi tiết của nó. Không có gì thừa và cũng không có gì thiếu trong nghệ thuật kiến trúc ấy. 
Một sự hoàn hảo tuyệt mỹ có thể sánh ngang với nhà hát Opera ở Paris! Và cũng ở đây, thì từ cơ duyên thứ hai là anh bạn, tôi đã gặp “cơ duyên” thứ ba trong đời mình. Trong khi đang được anh bạn giới thiệu về Nhà hát Lớn Hà Nội, thì chúng tôi gặp KTS Hoàng Đạo Kính, một người uy tín, tên tuổi trong giới kiến trúc của Việt Nam, đồng thời là một người giữ trọng trách ở dự án tu bổ, cải tạo Nhà hát Lớn Hà Nội lúc đó. Phải nói thêm, đây là dự án rất lớn vì để chuẩn bị cho Hội nghị Thượng đỉnh những nước nói tiếng Pháp diễn ra vào năm 1997. Anh bạn tôi đã giới thiệu để chúng tôi làm quen với nhau. 
Vì là “đồng nghiệp” nên chúng tôi nói chuyện rất cởi mở, nhất là về lĩnh vực mà cả hai cùng đang công tác. Và có một điều lạ là càng nói thì càng “tâm đầu ý hợp”, mặc dù lúc ấy tôi không có ý định “tiếp thị” cho mình. Vậy mà sau khi nói chuyện, bất ngờ anh Kính nói với tôi: “Tôi thấy anh rất rành về nhà hát. Nếu đồng ý, tôi muốn mời anh tham gia dự án tu bổ của chúng tôi. Anh chỉ cần gửi bộ hồ sơ trong đó gồm lý lịch nói rõ nghề nghiệp, trình độ chuyên môn, những cơ quan từng làm việc… là được”.
…Đến quyết định thay đổi số phận
Nghe nói ông đã rất thờ ơ với lời đề nghị này?
Vì lúc ấy tôi chỉ nghĩ đó là cuộc trò chuyện mang tính xã giao, phép lịch sự, hơn nữa không có ý định làm việc ở Việt Nam nên tôi thực sự không mấy lưu tâm đến lời đề nghị này, thậm chí quên hẳn trong đầu. Thế mà khoảng một tháng sau kể từ khi tôi trở về từ Vịnh Hạ Long, bất ngờ tôi nhận được bản fax của KTS Hoàng Đạo Kính (thời kỳ đó chưa có thư điện tử) nhắc lại lời đề nghị cũ. Tôi đã rất ngạc nhiên nhưng nói thật, do không có ý định về Việt Nam làm việc nên tôi chỉ gửi hồ sơ theo phép lịch sự ứng xử và để khỏi băn khoăn vì người ta đã nhớ đến mình. 
Vậy thôi. Nhưng khoảng một tháng sau, tôi lại nhận được bản fax do chính ông Vũ Ngọc Liên, Thứ trưởng Bộ Văn hóa – Thông tin ký với nội dung là mời tôi tham gia Dự án tu bổ, cải tạo Nhà hát Lớn bằng cách gửi một phương án cụ thể về việc này. Đến lúc này thì tôi nghĩ không còn là chuyện xã giao, không còn là phép lịch sự nữa mà tôi lờ mờ nhận ra rằng, hình như có sợi dây vô hình nào đó muốn kéo tôi về Việt Nam làm việc, nhất là sau khi xâu chuỗi lại ba sự “tình cờ số phận”. 
Điều đó càng được khẳng định khi trong số rất nhiều phương án tu bổ, cải tạo Nhà hát Lớn được trình lên với những tên tuổi lớn của giới kiến trúc sư trong nước và quốc tế, phương án của tôi lại được lựa chọn. Tôi còn nhớ như in là khi trình bày phương án này trước một hội đồng gồm nhiều thành viên quan trọng của Chính phủ, ngành văn hóa… vốn tiếng Việt của tôi còn lúng túng đến nỗi có nhiều từ ngữ tôi không biết dùng như thế nào cho phù hợp với hiện tại.
Theo ông, vì sao phương án tu bổ, cải tạo Nhà hát Lớn của ông lại được lựa chọn?
Phương châm tu bổ, cải tạo Nhà hát Lớn của tôi là tôn trọng tuyệt đối ý tưởng, sáng tạo của nhà thiết kế, đồng thời tôn vinh từng chi tiết làm nên sự tinh tế của kiến trúc và sử dụng kỹ thuật hiện đại để nhà hát phù hợp với thời đại. Đây là một khâu xử lý rất khó nhưng tôi đã thực hiện với phương thức “đi chìm” toàn bộ hệ thống kỹ thuật, kể cả ô cửa thổi mát của hệ thống điều hòa và nó đã thành công.
Như vậy có thể hiểu Nhà hát Lớn là “nguồn cảm hứng” đầu tiên để ông trở về Việt Nam làm việc?
Cũng chưa hẳn như vậy. Trong quá trình ở Việt Nam để giám sát công việc tu bổ, cải tạo Nhà hát Lớn, tôi có dịp đi thưởng ngoạn tất cả khung cảnh ở đây. Và mỗi lần đi đến đâu, tự nhiên trong đầu tôi lại nảy ra ý định, chỗ này phải làm thế này mới đẹp, chỗ kia phải xây theo cách nọ mới đúng… Nhưng để có những suy nghĩ như vậy, phải xuất phát từ cảm xúc ban đầu mà tôi có với Hà Nội. 
Nhà hát Lớn Hà Nội nhìn từ trên cao
Những lần thả bước thong dong quanh hồ Hoàn Kiếm khi ánh nắng rắc vàng xuống mặt nước, gió đu đưa nhẹ như đùa những hàng cây, từng nhóm người ngồi đánh cờ, hóng mát xung quanh hồ… sao mà thanh bình đến thế, thư thái đến thế! Cứ như vậy tôi quyết định sẽ về đây làm việc để cho thành phố tôi yêu đẹp hơn, hiện đại hơn… đặc biệt là sau khi có những người ở ngay Hàng Gai, Hàng Bông… nhờ tôi thiết kế.
Nhưng để đi đến quyết định này, chắc đã phải rất khó khăn đúng không, thưa ông?
Khi biết quyết định này của tôi thì có nhiều người thân của tôi phản ứng. Thậm chí một người bạn thân của tôi còn thốt lên: “Mày có điên không?”. Nhưng tôi nói đã quyết định rồi và không thay đổi nữa.
Và cho đến bây giờ thì người bạn ấy…
… Còn trở thành cộng sự của tôi nữa và anh ấy nói: “Mày đã quyết định đúng”!
Thiếu một quy hoạch tổng thể
Với vai trò là một kiến trúc sư có bề dày kinh nghiệm và đạt nhiều giải thưởng uy tín, là cố vấn cho một số tỉnh thành trong lĩnh vực quy hoạch và kiến trúc, ông có nhận xét như thế nào về sự phát triển của Hà Nội hiện nay?
Bên cạnh nhiều công trình kiến trúc Pháp cổ, Hà Nội đang mọc lên ngày càng nhiều những công trình được gọi là hiện đại mà chủ yếu là nhà chung cư, khu đô thị. Đến khu vực nào cũng thấy có. Còn những công sở, khu vực hành chính thì không có nhiều. Nếu thoạt nhìn, những khu chung cư, đô thị ấy  tưởng rằng là hiện đại, là đẹp đẽ, rất “Tây”, nhưng thực tế, với tôi nó mới chỉ bảo đảm về tính năng sử dụng trong khi thẩm mỹ, đánh giá trên cơ sở về kiến trúc chưa thực sự ấn tượng, cũng chưa thể gọi là hiện đại được. Ấn tượng theo quan điểm của tôi là gì? Là phải mang dấu ấn của người thiết kế, phải tiêu biểu cho một thời đại, phải hòa hợp với không gian, môi trường xung quanh và phải có tầm nhìn “chiến lược” của nó cũng như phù hợp với quy hoạch tổng thể của thủ đô.
Nói vậy nghĩa là Hà Nội đang phát triển một cách tùy tiện, mà thiếu một quy hoạch tổng thể có tầm chiến lược?
Ở bất kỳ một quốc gia nào cũng vậy, để đi đến phát triển, phải trải qua một thời kỳ quá độ. Mà trong thời kỳ đó, các công trình xây dựng không thể kiểm soát được cả về số lượng lẫn chất lượng kiến trúc, lại thêm quy hoạch thiếu tổng thể, tầm nhìn… Việt Nam cũng không tránh khỏi “vết xe đổ” này và hiện chúng ta đang trong thời kỳ đó. Để giải quyết nó, không thể ngày một ngày hai mà cần phải có thời gian để nâng cao nhận thức, sự cảm thụ, tình yêu đối với một công trình đẹp, hiện đại, tầm vóc… để từ đó xây dựng nhiều hơn những công trình như vậy. Nhưng để thực hiện được điều này, cần phải một nhà quy hoạch có đầu óc chiến lược vì họ có vai trò quyết định đối với sự phát triển của thành phố.
Hà Nội đã từng trải qua thời kỳ mà tôi cho là chưa đúng khi xây dựng rầm rộ các tòa nhà cao tầng trong nội đô làm vỡ đi ít nhiều phong cảnh của Hà Nội. Trong khi đáng ra kiến trúc này nên xây dựng ở khu vực ven đô, ngoại thành để phù hợp với không gian, địa thế ở đó và thông qua không gian, địa thế ấy, tôn lên vẻ đẹp kiến trúc của tòa nhà. Có thể nói, các nhà quy hoạch của Hà Nội đã thiếu tổng thể trong vấn đề này. Nhưng tôi nói rồi, để phát triển thì thành phố nào cũng phải trải qua thời kỳ như vậy.
Nhưng có những sai lầm không thể thay đổi được thưa ông?
Biết làm sao được?!
Trong số những công trình mới mọc lên ở Hà Nội, theo ông công trình nào là “được” nhất dựa trên tiêu chí của ông?
Thực ra có rất ít mà cũng chỉ gọi là chấp nhận được thôi chứ chưa phải là “kiệt tác” về kiến trúc như Trung tâm Hội nghị Quốc gia Mỹ Đình và Bảo tàng Hà Nội.
Phải chăng vì chúng đồng quan điểm với thiết kế của ông?
Quan điểm thiết kế của tôi là đơn giản nhưng tinh tế. Và mỗi công trình là một tác phẩm giải đáp cho những đặc trưng tiêu biểu của một khoảnh khắc, một địa chỉ và của chính người sử dụng.
Cảm ơn ông về cuộc trò chuyện này!
Theo Tú AnhPetrotimes
Số lượt xem: 651
 
Bình luận
Đọc lại dữ liệu
Không có bình luận nào.
 


Nhập mã chứng thực:

Vui lòng gõ có dấu và không quá 1000 chữ.
 
Các tin mới
Các tin cũ
 
 

_

 
Đọc nhiều nhất
Bình luận  Mr Lam  viết trong  Nuôi cánh kiến đỏ, hướng thoát nghèo ở Mường Lát  lúc  22/9/2012  :  Tôi cần nhập số lượng lớn nhựa Cánh Kiến, vui long..
Bình luận  thang  viết trong  Đề xuất tách Phòng Kinh tế và Hạ tầng thuộc UBND cấp huyện  lúc  15/6/2012  :  đồng ý
Bình luận  vinh  viết trong  Hoa khôi - Doanh nhân Nguyễn Thu Hương: Người đẹp thẳng tay “đập nát bình hoa”  lúc  3/6/2012  :  tai sac di cung, qua la thanh cong
Bình luận  Vinh  viết trong  [Infographic] Apple qua các con số  lúc  15/5/2012  :  I love Apple !!!!!!!
Bình luận  Hồng Cương  viết trong  Một đại gia thế giới sắp rót vốn vào một ông lớn công nghệ Việt Nam?  lúc  23/4/2012  :  Theo giới thiệu vậy thì chắc chắn là VC Corp thôi,..
Bình luận  ThanhChung  viết trong  Phát “sốt” vì cây cỏ ngọt  lúc  17/4/2012  :  Mot loai duoc thao qui hiem rat mong doc gia nen..
Tin tổng hợp từ các báo
 
 
Bản quyền © 2005-2014 của ScTech. Phần mềm TradePortal phiên bản 4.

Liên kết website